Trouw aan het ware circus

Wie inspireert de kunstenaar als hij schrijft, componeert, schildert, filmt? (Bijna) iedere kunstenaar heeft een muze. Het 'mission statement' van Herman Renz is nog steeds heilig voor zwager Milko....

Milko Steijvers verontschuldigt zich voor zijn vuile handen. De clown annex circusdirecteur is bezig met het opknappen van rekwisieten. 'Er is hier altijd wat te doen', zegt Steijvers, die in de pauze van de voorstellingen tevens als buffetmedewerker functioneert. 'Ik was voor onze optredens in Amsterdam 15 dagen met vakantie. Daar ben ik niet echt geschikt voor. Na een paar dagen ga ik het circus missen. Dan ga ik nadenken over wat er nog moet gebeuren.'

Het Nederlands Nationaal Circus Herman Renz is een familiebedrijf. Milko's vrouw Sylvia (ex-lid van de Luycx Sisters) beheert de catering, Milko's zuster Brenda (ex-trapeze-artieste) heeft leiding over de kassa, en Milko's zwager Robert Ronday (Brenda's echtgenoot) is verantwoordelijk voor de algemene leiding. En dan is ook nog Anneke Steijvers (Milko's moeder) aan het circus verbonden, terwijl Milko's kinderen - 9 en 7 jaar oud - soms meehelpen in het buffet.

Milko: 'Het is hier echt ons-kent-ons. Dat is soms benauwend. Maar het grote voordeel is dat we elkaar door en door kennen. We weten precies van elkaar wat we wel en wat we niet kunnen.'

Een bezoek aan Circus Herman Renz is een bezoek aan puur theater. Hier is vakmanschap belangrijker dan high tech. Een prachtige tent, sierlijke verlichting, een draaimolen voor de kinderen, de geur van de piste, een orkest, toneelmeesters in blauwe kostuums met gouden stiksels. Maar onderweg naar de tribune is er ook een moment waarop voor romantiek geen plaats is: twee borstbeelden, van Herman en Diana Renz, verwijzen naar de tragische dood van de ex-directeur Herman en diens partner. Zij kwamen in 1996 door een koolmonoxide-vergiftiging om het leven.

Het is waar, verzucht Milko, de geest van Herman en Diana (Milko's schoonzus) waart nog rond in het circus. Het was per slot van rekening Herman die in 1990 begon aan wat nu het Nationaal Circus Herman Renz is. Zijn mission statement - 'het circus is er voor de mensen' - wordt nog altijd gepropagandeerd. Alleen: Milko en zijn naasten moeten verder, en vinden het moeilijk steeds opnieuw 'zielige verhalen' te vertellen. 'Natuurlijk zijn Herman en Diana nog altijd een grote inspiratiebron. Aan de andere kant is er ook de dagelijkse praktijk. Het gaat goed met ons circus. Het moet goed blijven gaan.'

Toch wordt er elk jaar in het programmaboek een ode gebracht aan Herman en Diana. Een groot portret, met daarbij een gedicht ('Samen zijn jullie van het circus heengegaan, maar Circus Renz, HERMAN RENZ, blijft voortbestaan!'). 'Dat blijven we doen', stelt Milko. 'Dat heeft met respect te maken.'

Magic Vision stond de afgelopen weken met veel succes in Amsterdam. Met dit nieuwe programma probeert Circus Herman Renz een balans te vinden tussen traditie en vernieuwing. De hoempapa maakte plaats voor de elektrische gitaar. En er wordt ruim baan gegeven aan magie. 'We blijven trouw aan het ware circus, alleen de verpakking kon wel wat flitsender. Mensen worden overvoerd met beelden en informatie. Een olifant die op één been gaat staan, is niet meer genoeg. Net zoals dat dooie momenten niet meer worden gepikt. De aandacht van het publiek verslapt onmiddellijk.'

Mede-directeur en spreekstalmeester Robert Ronday werkt inmiddels aan de show van volgend jaar, die opnieuw een centraal thema zal hebben. Ronday is er nog niet helemaal uit, maar hij vermoedt dat het 'iets Zuid-Amerikaans' gaat worden. Ronday: 'Zo'n thema ontstaat intuïtief. Een kwestie van rondkijken en aftasten. De tijdgeest laat zich moeilijk vastpakken.'

Opvallend aan Circus Herman Renz is de open communicatie met het publiek. Het mobiele dorp, waar zeventig circusmedewerkers uit alle delen van de wereld leven, is overdag toegankelijk. Iedereen is welkom om rond te kijken. De artiesten hebben niets te verbergen. Milko: 'Wij vinden het prettig als iedereen met eigen ogen kan zien hoe wij hier leven. En met wij bedoel ik: de artiesten en de dieren. Het is voor ons een ere-zaak dat de dieren een perfecte behandeling krijgen.'

De openheid is een erfenis van wijlen Herman, die vond dat het circus de deuren voor het publiek eigenlijk altijd wijd open moet zetten. Milko: 'Dat bedoel ik met doorgaan en toch niet vergeten. Herman en Diana zijn 6 jaar dood. Circus Herman Renz heeft de draad weer opgepakt. Maar de opvattingen en plannen van Herman en Diana zullen we nooit verkwanselen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.