Tropisch hardhout: misschien toch goed

De kleur van tuinhout bij de Gamma, Intratuin, Praxis en consorten is niet langer groen maar bruin. Omdat u dat wilt. 'Bruin heeft een meer natuurlijke uitstraling.'

null Beeld null

Tot 2004 zag heel Nederland groen. Vrijwel elke schutting, pergola, veranda, tuinhuis, kinderspeeltoestel kleurde olijfgroen. Dat kwam doordat het zachte naaldhout tot die tijd werd verduurzaamd met de zogeheten wolmanzouten, volgepompt met verbindingen van de zware metalen koper, chroom en arseen.

Europese wetgeving maakte in 2004 een einde aan het gebruik van dit gewolmaniseerde tuinhout. Langzaam uitspoelen van de zware metalen naar bodem en grondwater en mogelijk contact van kinderhandjes met het spul was daarvoor de reden.

Was dit het einde van de zware metalen in ons tuinhout? Ruim tien jaar na het verbod maakt Kees Boon een wegwerpgebaar als hem wordt gevraagd of de wetgeving terecht was. Koper behoort nog altijd tot de in Nederland toegelaten verduurzamingsmiddelen, zegt de voorman van brancheorganisatie Verduurzaamd Hout Nederland (VHN) in Houten. 'En naast koper zit er vrijwel altijd een van de azolen in; een omvangrijke groep organische chemische verbindingen.'

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?

Mail naar groen@volkskrant.nl

null Beeld null

Veilig

Zijn die dan niet giftig? 'Vast wel', zegt hij. 'Je moet ze niet opdrinken. Zoals altijd zit de giftigheid hem in de doses. En er is een groot verschil tussen het middel en het ermee behandelde hout. Het is zonder meer veilig.' De middelen zijn allemaal toegelaten, meldt het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).

Maar de kleur van het tuinhout dat de tuinierende Nederlander vandaag bij de Gamma, Intratuin, Praxis en consorten koopt, is niet langer groen. 'Een bruine kleur vindt de consument prettiger, want bruin heeft een meer natuurlijke uitstraling. Nou, dan maken we het bruin', aldus Boon.

Vreemd genoeg is niet duidelijk hoe groot het marktaandeel van verduurzaamd hout in de particuliere branche is. Bij FSC Nederland weet adjunct-directeur Arjan Alkema dat ongeveer 15procent van het particuliere tuinhout in Nederland uit tropische bossen afkomstig is. 'Het goede nieuws is dat we schatten dat meer dan de helft daarvan FSC-gecertificeerd is.' Daarnaast is nog een onbekende hoeveelheid tropisch tuinhout gecertificeerd volgens de criteria van het concurrerende PEFC-keurmerk.

Slecht imago

Net als het vaalgroene verduurzaamde hout van weleer, heeft ook het tropische hardhout een slecht imago. De milieubewuste consument kreeg tientallen jaren spotjes van Greenpeace voorgeschoteld waar een stoere woudreus werd geveld door gillende kettingzagen, waarna de tekst 'Boycot tropisch hardhout' in beeld verscheen.

Zo'n imago beklijft lang en dat is jammer, zegt Alkema. We moeten volgens hem anno 2015 juist meer tropisch hardhout kopen. 'De beste manier om tropisch bos te beschermen, is namelijk door duurzaam gebruik ervan.' Het FSC-keurmerk staat er garant voor dat de houtvoorraad van het bos intact blijft; er geen kaalkap plaatsvindt, de biodiversiteit op peil blijft en niet onbelangrijk de beheerders en werknemers in het bos een goede prijs voor het hout krijgen.

Het FSC-keurmerk zegt, net als het PEFC-keurmerk, iets over het duurzaam beheer van het bos, overigens niet alleen tropische maar ook Europese bossen, maar het gaat niet over het eindproduct. 'Wil je een goed verduurzaamd zachthouten paaltje voor je schutting of ter ondersteuning van je fruitboom, dan moet je ook het KOMO-certificaat hebben', zegt Kees Boon van VHN.

Platowood

En de milieubewuste tuinier heeft nog meer keus. Zo is er sinds vijftien jaar Platowood op de markt. Dat betreft ook zacht hout als vuren, populieren, essen, lariks of douglas uit Europese bossen, maar daarbij komt, anders dan bij het VHN-hout, geen druppel chemie te pas. 'Wij gebruiken een hydrothermisch proces, zeg maar koken, drogen en bakken in een snelkookpan en een grote oven', zegt directeur Brent Boerkamp. 'Schimmels en bacteriën treffen in ons hout geen lekkere suikers en vocht meer aan. De suikers zijn omgezet in oneetbare verbindingen en het hout trekt minder vocht aan. Duurzamer hout is het resultaat', zegt Boerkamp.

Platowood wordt vooral als gevelbekleding, geluidsscherm en oeverbeschoeiing gebruikt. Het bedrijf produceert ook paaltjes voor onder meer biowijngaarden in Nederland, zegt Boerkamp. 'Wij leveren binnenkort ook bergingen en kant-en-klare schuttingen, maar een doe-het-zelver kan heel goed een tuinhek, pergola of picknicktafel maken van ons hout.'

Een hek kan ook uit Europees loofhout bestaan, bijvoorbeeld tamme kastanje of robinia ('acacia'). Dunne, met twee draden aan elkaar verbonden kastanjelatten worden veel verkocht, meldt houthandel Bakker in Hoogkarspel. 'Het is leuk en hip.' De hekken, in rollen van 4meter te koop, heten schapenhek omdat ze van oudsher in Engeland werden gebruikt om schapen op het terrein te houden.

De consument wil niet alleen dat het snor zit met duurzaamheid van het hout, maar wil ook weten waar het vandaan komt en hoe het groeit, constateert Ernst-Jan Damen, directeur van Van Vliet Kastanjehout en pionier op het gebied van deze houtsoort. 'Hoe dichterbij, hoe beter. Wij leveren vooral veel kastanjehout uit Frankrijk en Engeland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden