Tropenrooster voor scholieren, maar waarom niet voor werknemers?

Door het hele land voeren scholen tropenroosters in. De meeste werknemers hebben minder geluk. Zij moeten gewoon hun normale uren werken. Soms in de brandende zon of een bloedhete fabriekshal. Er is geen enkele wet die werkgevers verplicht om de werktijden aan te passen.

Beeld Cor Salverius / Dijkstra b.v.

FNV Bouw gaat zich daarom bij de komende cao-onderhandelingen hard maken voor tropenroosters. Nu bestaan er alleen regelingen voor koude temperaturen op de bouwplaats.

'In de Arbowet staat bijna niets over hitte', zegt een woordvoerder van de Arbeidsinspectie. 'Het enige waar de werkgever rekening mee moet houden is de schade aan de gezondheid van de werknemers die temperatuur kan veroorzaken.'

Pas als iemand door de hitte naar het ziekenhuis wordt afgevoerd, grijpt de inspectie in. 'In juni zijn we één onderzoek gestart. Dat was naar aanleiding van een klacht over een sociaal werkbedrijf waar iemand was flauwgevallen', zegt een woordvoerder van de inspectie. In totaal kreeg de inspectie 23 klachten over hitte binnen in juni.

Wat in de wet niet gebeurt kan wel in de cao-afspraken. Toch staat ook daar opvallend weinig over hitte in. 'Over onwerkbaar weer is veel tekst in de bouw-cao. Let wel, het gaat uitsluitend over vrieskou, niet over extreem hoge temperaturen. Bij hitte is het vooral een zaak van gezond verstand gebruiken', zegt een woordvoerder van de ondernemersvereniging Bouwend Nederland.

FNV Bouw ziet dat graag veranderen. 'Tegenwoordig werken er veel uitzendkrachten en zzp'ers. Die werken altijd door. De vaste bouwvakkers worden daarin meegetrokken uit angst voor hun baan', zegt Willem Dijkhuizen, bestuurder van FNV Bouw.

De afgelopen weken bezocht FNV Bouw veel bouwplaatsen als voorbereiding op de nieuwe cao-onderhandelingen in het najaar. Dijkhuizen: 'De hitte is daar het gesprek van de dag. Vanwege Arboregels moeten veel bouwvakkers verplicht lange broeken en helmen dragen. Dat is nu bloedheet. De bouwvakkers vragen daarom of wij ons hard willen maken voor een tropenrooster, zodat ze in de koele ochtend kunnen werken. Dat gaan we zeker meenemen in de onderhandelingen.'

Ook in veel andere sectoren lijkt het tropenrooster nog een uitzondering. Koekjesfabriek Royale uit Maastricht is één van de bedrijven die de werktijden wel aanpast op de zomerhitte. 'Vooral de inpakkers vragen daarom', zegt algemeen directeur Bob Struijcken. Donderdag beginnen alle werknemers een uur eerder. 'Dat is goed voor de mensen, maar ook voor de koekjes.' Als de temperatuur boven de 25 graden komt verandert de structuur van het deeg. 'Om te voorkomen dat de koekjes misvormen, beginnen de bakkers in de nacht als het nog niet zo heet is.'


Tropenrooster op scholen, maar wel veel verschillen

Terwijl de ruim duizend leerlingen van het Stedelijk College uit Eindhoven vandaag gewoon tot uiterlijk 16.30 uur zitten te blokken, kunnen de 300 leerlingen van het Sondervinck College in Veldhoven vanaf 13.30 uur verkoeling opzoeken. Met dank aan een petitie voor een tropenrooster, door leerlingen opgezet. De leerlingen van het Stedelijk in Eindhoven probeerden hetzelfde, maar kregen nul op het rekest.

Tegelijk met het Sondervinck College voeren tientallen scholen in onder andere Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel deze week een tropenrooster in. Het is niet bekend om hoeveel scholen het gaat. Onderwijsinstellingen zijn niet verplicht melding hiervan te maken.

Waarom de ene school wel en de andere niet? Scholen mogen zelf bepalen of ze een tropenrooster hanteren. Niets moet, veel mag, er zijn geen algemene regels. Bij een tropenrooster kunnen lesuren vervallen of kan de school ervoor kiezen eerder op de dag te beginnen.

Er is een addertje onder het gras: het minimum aantal lesuren per schooljaar mag door dit tropenrooster niet in gevaar komen. 'Scholen zijn hier zelf verantwoordelijk voor', zegt een woordvoerder bij het ministerie van Onderwijs.

Zo missen de leerlingen van De Windroos in Nijmegen deze week vier uur omdat er minder lesuren zijn ingeroosterd. 'Daar hebben we margeuren voor. We bouwen meer lesuren in het jaarrooster, zodat we wat ruimte over hebben voor dit soort situaties', licht directeur Annelies Megens toe.

De Van der Capellen Scholengemeenschap in Zwolle koos bewust niet voor een tropenrooster. 'Over twee weken hebben we een toetsweek en vorige week vielen de lessen ook al uit vanwege een stroomstoring,' zegt Thomas Bouter, leerling-coördinator. 'Soms moet je als school impopulaire maatregelen nemen.' Ter compensatie kregen de leerlingen een ijsje.

Na invoering van een tropenrooster moeten ouders of de opvangorganisaties wel hun eigen schema aanpassen. Scholen moeten voor de kinderen opvang regelen als de ouders dit zelf niet lukt. Zo heeft de Windroos in Nijmegen een alternatief middagprogramma voor de acht kinderen die niet eerder naar huis kunnen. Enkele ouders van deze school hebben nog een extra zorg. Sommige kinderen komen met een taxi naar de school voor speciaal onderwijs. Om het tropenrooster mogelijk te maken, zijn er dus ook nieuwe afspraken nodig met het taxi-bedrijf.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden