Tropenartsen vrezen gevolgen beleid Herfkens

Nederlandse tropenartsen vrezen dat hun werk in ontwikkelingslanden in gevaar komt door het beleid van minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking. Herfkens wil de inzet van personeel in de Derde Wereld efficiënter maken en heeft aangekondigd te stoppen met de 'zichzelf verlengende projecten'....

Herfkens heeft vorig jaar onderzoek laten doen naar de zogeheten technische assistentie, de uitzending van personeel in het kader van ontwikkelingssamenwerking. Nederland zendt al tientallen jaren managers en technisch en medisch personeel uit. Jaarlijks gaan ongeveer vijftig tropenartsen voor een paar jaar naar een ontwikkelingsland.

Herfkens concludeert dat er onvoldoende inzicht is in de effectiviteit van die personele hulp. Er moet gewerkt worden met 'meetbare doelstellingen'. Ook tropen artsen dienen volgens haar veel meer te doen aan kennisoverdracht, zodat zij zichzelf in de nabije toekomst overbodig maken.

'Dat klinkt mooi, maar de praktijk is weerbarstig', zegt J. Chabot, oud-voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Tropische Geneeskunde (NVTG). 'Er zijn landen in Afrika waar door aids en tbc het hele middenkader is weggevaagd. Veel hoogopgeleid personeel trekt weg naar de grote steden of naar buurlanden waar beter wordt betaald. Het verloop van personeel is zo groot, de kennis die we doorgeven, beklijft niet. Het idee van de minister is niet verkeerd, maar we moeten wachten totdat daar voldoende artsen zijn opgeleid.'

Efficiency is bovendien een moeilijk te hanteren norm in de gezondheidszorg, zegt dr. J. Schagen van Leeuwen, gynaecoloog in het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. 'De overheid stelt zich op het standpunt: we leiden al veertig jaar artsen op voor de tropen, de gezondheidszorg is daar nog altijd niet verbeterd dus nu moet het maar eens anders. Maar hoe meet je eigenlijk wat de dokter doet?'

Schagen van Leeuwen werkte zes jaar als tropenarts in Ghana. Hij publiceerde vorige week samen met twee collega's een artikel in Medisch Contact waarin hij zijn bezorgdheid uitspreekt over het overheidsbeleid.

'Vanwege de bevolkingsgroei, de uittocht van hoogopgeleiden en de toename van infectieziekten neemt de behoefte aan artsen alleen maar toe', zegt Schagen van Leeuwen. 'Moeten we de gaten die vallen dan maar laten bestaan?'

In Nederland werken per hoofd van de bevolking minstens vijftig keer zoveel artsen als in Afrika, zegt hij. 'Ieder jaar sterven in de Derde Wereld 600 duizend vrouwen in het kraambed omdat er geen arts is in het buurtziekenhuis. Dan mogen we de aandacht toch niet afwenden? We hebben de afgelopen decennia een vorm van internationale solidariteit opgebouwd. Dat kan niet zomaar, zonder parlementaire discussie worden weggegooid', aldus Schagen van Leeuwen.

Volgens R. Potman, voorzitter van TROIE, de vereniging van tropenartsen in opleiding, treedt er de laatste tijd een vacatureverschuiving op.

'Het werk bij de door de overheid gesubsidieerde organisaties neemt af. Steeds meer artsen wijken uit naar vrijwilligersorganisaties of naar instellingen in het buitenland die hen zonder problemen kunnen plaatsen.'

Een woordvoerder van Herfkens zegt dat het aantal uitzendingen van tropenartsen voorlopig niet zal afnemen. Maar de uit zendorganisaties zijn er niet gerust op. 'We maken ons zorgen over de toekomst', zegt een woordvoerder van de Leprastichting. 'We kunnen voorlopig nog niet zonder de inzet van Nederlandse artsen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.