Troosteloze loods wordt sprookjesdoos

De Kanselier heeft ongelijk. Machtsmisbruik, corruptie, burgeroorlog, broedermoord: 'dat was toen', wil hij maar tegen de lantaarnverkoopster zeggen. 'Dat gebeurt nu niet meer.' De Kanselier sterft een akelige dood....

Jammer, want hij was, naar omstandigheden, rechtschapen en een trouw raadgever van zijn meester, Heer van een niet nader geduid Aziatisch land. Jammer, want de Kanselier was ook de mooiste pop. Zijn gezicht was prachtig; smalle ogen in een wasbleek gewaad met hoge jukbeenderen en kleurloze lippen. Zijn bewegingen waren de sierlijkste in al hun houterige schokkerigheid. Als de poppenspeler de Kanselier oppakte, zweefde hij door de lucht als geen ander.

En de lantaarnverkoopster? Niets. Zij voorzag ellende en voorspelde doem. Zij verkocht lantaarns, een soort lampionnetjes, zoals gebruikelijk aan de voet van de bergen in een Aziatische streek. Een oord waar de Kanselier niet het laatste slachtoffer is in een reeks van misstanden.

Tambours sur la digue heet de jongste creatie van Ariane Mnouchkine. Haar befaamde Théâtre du Soleil heeft voor een paar dagen een troosteloze joekel van een loods in het Antwerps havengebied veranderd in een sprookjesachtige reuzenkijkdoos, naar recept van het thuistheater de Cartoucherie, een oude kruitfabriek in Parijs.

Bij binnenkomst worden Oosterse dranken en spijzen geserveerd, zoals de noedels van mevrouw Li, een behendig handelaarster die we later in de voorstelling pas goed zullen leren kennen. En verderop, onder de stellages van het amfitheater, heeft de troupe kleed- en schminkruimten ingericht die associaties oproepen met boudoirtjes in de sfeer van duizend-en-een-nacht en waar het publiek getuige mag zijn van de verbazendste metamorfoses.

Theater volgens Ariane Mnouchkine is: aanzitten aan het heerlijkste banket en tegelijkertijd naar school gaan. Vrijblijvend zijn haar stukken nooit, sinds ze eind jaren zestig faam verwierf met thema's als Cambodja en de ongelukkige Sihanouk, India en leider Mahatma Ghandi en, recentelijker, het Franse bloedschandaal, en het lot van Tibet. De ensceneringen zijn groots van opzet; met een krappe drie uur is Tambours sur la digue nog bescheiden.

Mnouchkine werd terzijde gestaan door haar vaste tekstschrijfster Hélène Cixous en 'theatermusicus' Jean-Jacques Lemêtre. Resultaat is een Oosters sprookje, grimmig en lieflijk tegelijk, verwijzend naar de overstromingen in China maar niet werkelijk vast te pinnen op een bepaalde plaats of tijd, en gelukkig nergens belerend.

De personages, levensecht in hun lusten en grillen, zijn poppen in een poppentheater, afhankelijk van hun bespelers die hun doodsstuipen regisseren en hen laten dansen op die prachtige, ongrijpbare klanken van Lemêtre. Poppen hebben weinig woorden nodig, vond Cixous. Keer op keer schrapte ze weer, tot ze stootte op de kern: oosterse wijsheid met af en toe een vette knipoog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden