Nieuws

Troonopvolger mag trouwen met partner van hetzelfde geslacht en toch koning(in) worden

Prinses Amalia kan desgewenst met een vrouw trouwen zonder haar recht op de troon te verliezen, schrijft demissionair premier Mark Rutte aan de Tweede Kamer.

Kroonprinses Amalia Beeld ANP
Kroonprinses AmaliaBeeld ANP

Het zou geen kwestie moeten zijn, maar was het toch even. Kan de Nederlandse troonopvolger trouwen met een persoon van hetzelfde geslacht, zonder daarmee het toekomstige koningschap te verspelen?

In zijn vorige maand verschenen boek Amalia – De plicht roept bracht Peter Rehwinkel, voormalig Eerste en Tweede Kamerlid, antwoorden in herinnering van toenmalig premier Wim Kok op deze ongemakkelijke vraag. De essentie van erfelijk koningschap is immers dat altijd vaststaat op wie de troon van generatie op generatie overgaat. De ‘procreatie’, in de volksmond voortplanting, is daarbij een voorwaarde.

Kok schreef in 2000 aan de Kamer dat een erfopvolger die huwt met iemand van gelijk geslacht geen aanspraak kan maken op het koningschap. De verstoring van de erfelijkheid was zijn argument. Een klein jaar later werd het homohuwelijk wettelijk mogelijk gemaakt.

Nieuwe vraag

De alinea in het boek van Rehwinkel, die zelf met een mannelijke partner door het leven gaat, was aanleiding voor de VVD-Kamerleden Rudmer Heerema en Hatte van der Woude om op 23 september de vraag opnieuw te stellen. ‘Vindt u dat dit past bij de normen en waarden van Nederland anno 2021?’

Vier dagen later kwam de aankondiging dat prinses Amalia zich ter gelegenheid van haar aanstaande 18de verjaardag heeft laten interviewen door cabaretier Claudia de Breij. Het boek dat zij op basis van die gesprekken heeft geschreven, verschijnt half november. De Breij leeft samen met een vrouw. Voor twitteraars was dat voldoende om aan het speculeren te slaan.

Toestemmingswet

Demissionair premier Mark Rutte gaf dinsdag antwoord op de opvolgingsvraag. Het kabinet vindt dat de erfopvolger ook kan trouwen met iemand van hetzelfde geslacht. Dat zou niet hoeven leiden tot het afstand moeten doen van de troon.

In de toestemmingswet, die noodzakelijk is bij elk huwelijk van een troonpretendent die zijn of haar recht op opvolging wil behouden, zou dan op de positie van toekomstige kinderen moeten worden ingegaan. Als die dankzij donoren worden geboren, roept dat vragen op over ‘het dan geldende afstammingsrecht’. Dat er ten aanzien van het moderne familierecht ‘fundamenteel een spanning is met het gesloten systeem van erfopvolging in de Grondwet’, noemt Rutte ‘onvermijdelijk’.

De premier vindt het ‘niet dienstig om nu vooruit te lopen op een dergelijke weging omtrent de erfopvolging in het kader van een toestemmingswet’. Hij noemt dat ‘te zeer afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het specifieke geval’.

Erfelijkheid mag dan een relict zijn, ondemocratisch bovendien, het geeft volgens Rutte wel ‘objectieve en eenduidige gronden’ op wie het koningschap overgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden