Trompetteren

Wij van de pers zijn gek op ze. Ze zitten in de rolodex onder de K van kanaltijd, onder de N van nooitteberoerdvooreensappigequote of onder de A van altijdgoedvooreenrel.


In hun glorietijd waren ze groot en belangrijk. Ze verdedigden de malste compromissen. Al wat krom was, praatten ze recht. Elke verkwanseling der partijbeginselen wisten ze te verkopen als noodzakelijk voor het voortbestaan van de polder. Ze grossierden in voortschrijdende inzichten die soms zo ver waren voortgeschreden dat hun kiezers in verwondering achterbleven. Ze draaiden hun hand niet om voor een leugentje, een mes in een rug of een discutabele deal. Vakkundig werkten ze dissidenten in de eigen gelederen weg. Dit alles uiteraard met het landsbelang scherp voor ogen.


Ze deden, kortom, wat politici in een coalitieland doorgaans plegen te doen.


Dan breekt het moment aan waarop ze de actieve politiek verlaten. Plots schieten hun vergeten idealen te binnen. Ze kijken nog eens goed naar hun partij en naar de dingen die politici in een coalitieland doorgaans plegen te doen. En ze schrikken zich te pletter. Wat een zootje opportunisten, krabbelaars, principeverkwanselaars, prutonderhandelaars, messentrekkers en kleine vunzeriken bij elkaar.


Een beetje oud-leider schuwt de verantwoordelijkheid niet wanneer deze roept: er zit niets anders op dan zich op te werpen als Geweten van de partij.


En hup, daar gaat hij, de mastodont. Op tournee langs alle opinietafels van het land om de opvolger van de opvolger een opkontje te geven. Al zijn de goede bedoelingen niet altijd duidelijk, wanneer oudgedienden dingen zeggen als 'de PvdA is bijna dood' (Bram Peper over de erfenis van Job Cohen) of 'het CDA verkeert in staat van ontbinding' (Willem Aantjes over de vrijage van het CDA met de PVV).


Toen het CDA nog groot en machtig was, stampten bij voortduring briesende gepensioneerden om de partij heen. De christen-democraten weten wel raad met het smoren van intern debat, dus ook zo'n mastodont kreeg Jan Peter Balken-ende wel klein. Toen Aantjes aan Balkenendes stoelpoten begon te zagen, reageerde die laatste ten overstaan van een volle zaal: 'De heer Aantjes wordt binnenkort 80 jaar en vanaf deze plaats wil ik hem daarmee van harte feliciteren.'


Kijk, daar kunnen ze bij de VVD en de PvdA van leren. Want het zijn daar weer de mastodontenweken. Hans Wiegel begon vorige week met trekken aan een draadje en nu het breiwerk uiteen dreigt te vallen, kun je geen Eva Jinek of Tros Kamerbreed opzetten, of ze zijn er weer. Robin Linschoten die het kabinet voor de laatste maal waarschuwt, Jacques Wallage die de PvdA-achterban warm maakt voor een opstand tegen de snode plannen met de WW.


Toen Jeroen Dijsselbloem nog gewoon Kamerlid was, beklaagde hij zich ooit in het dagblad De Pers over 'een enorm stuwmeer aan ex-politici die allemaal fantástisch weten hoe het moet'. 'Het is een plaag. Zelf ben ik helemaal niet van plan om toekomstige generaties voor de voeten te gaan lopen met mijn betweterige gedrag van dertig jaar geleden. Waarmee ik overigens niets zeg over Marcel van Dam, hè. Maar zoiets zou ík dus nooit doen.'


Hij kon toen niet bevroeden hoe zwaar hij het nog zou krijgen. De mastodonten zijn nog maar net warmgelopen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden