Triple A-status stok achter de deur om met begroting te komen

De Nederlandse overheid heeft vandaag 2 miljard euro opgehaald met de veiling van staatsleningen. De Staat betaalt op de obligaties 2,78 procent rente, niet slecht nu Nederland demissionair is en zijn AAA-status dreigt te verliezen. Maar dat betekent niet dat de vandaag Kamer achterover kan leunen.

Beeld ANP

Deskundigen noemden de veiling positief. 'Ik ben behoorlijk tevreden', zei marktstrateeg Lyn Graham-Taylor van de Rabobank. 'De rente is wat gestegen, omdat de markt wel vindt dat Nederland een probleem heeft met het oog op de verkiezingen. Maar men vindt de basis van Nederland sterk.' 'Een goed resultaat onder deze omstandigheden', concludeerde een obligatiehandelaar, die anoniem wenste te blijven. Vooral de opbrengst op de lange lening was volgens hem een sterk teken.

De obligatieveiling werd internationaal met argusogen bekeken. De uitgifte vormde de eerste test voor Nederland op de financiële markten sinds het mislukte Catshuisoverleg, dat tot omvangrijke bezuinigingen had moeten leiden.

Fitch
Vorige week dreigde kredietbeoordelaar Fitch bovendien de veiligste AAA-status van Nederland te verlagen. In juni komen de beoordelaars van Fitch bijeen. Als zij dan nog steeds van mening zijn dat Nederland niet voldoende doet om de begroting op orde te krijgen, zullen ze waarschijnlijk het vooruitzicht verlagen van stabiel naar negatief. Bij een volgende beoordeling kan dan een verlaging naar AA-status volgen.

De Nederlandse Bank benadrukte onlangs nog het belang van een hoge kredietwaardigheid voor Nederland. Een lage rating betekent een hoge rente, zo is de vrees. Momenteel betaalt Nederland zo'n 11 miljard rente per jaar. Dat kan dan flink oplopen.

Staatsschuld
Hoe houden we die rating dan hoog? De staatsschuld moet omlaag, is de boodschap van de kredietbeoordelaars. Verder heeft de huizenmarkt een boost nodig en moet de werkgelegenheid gestimuleerd worden. Daarvoor zijn structurele hervormingen op de woningmarkt en de arbeidsmarkt nodig en forse bezuinigingen.

En dat is nu precies waar het voor veel partijen in de Tweede Kamer om gaat vandaag. Partijen dringen aan op structurele hervormingen naast strenge bezuinigingen. Versoepeling van het ontslagrecht en de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek zijn veel genoemd. Dergelijke hervormingen kunnen Nederland op de lange termijn mogelijk voldoende opleveren om kredietbeoordelaars weer vertrouwen te geven in Nederland. De dreigende verlaging naar AA is dus een belangrijke stok achter de deur voor de politiek om met een begroting te komen voor 2013.

'Pijn is fijn'
Overigens zeggen sommige economen dat de nadruk op het belang van de creditratings overdreven wordt. Rentes stijgen niet omdat Fitch en Standard en Poor's een A'tje afhalen van de beoordeling, maar juist andersom. Kredietbeoordelaars zouden tegenwoordig juist de rentes volgen, stellen experts.

De rente is een reflectie van het vertrouwen van de financiële markten. En ook die eisen hervormingen. Hoe pijnlijker voor de politiek, hoe beter voor de markten, stelde hoogleraar economie Arnoud Boot onlangs in de Volkskrant. 'Voor politici geldt nu: bloed is goed en pijn is fijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden