Triple A kwijt, wielerploeg kwijt, reputatie kwijt

Sinds 1979 verkeerde Piet Moerland, behalve bankier ook wetenschapper, in de top van de Rabobank. Sinds hij in 2009 de hoogste man werd, is eigenlijk alles fout gegaan.

Piet Moerland erfde in 2009 een triple-A-bank die zelfs tijdens het bloedbad van de kredietcrisis geen krasje op zijn blazoen had opgelopen. De Rabobank was de vluchthaven voor veel Nederlandse spaarders die bang waren dat het bij ING, ABN Amro of welke andere bank mis zou gaan. De bank kon de toevloed van het geld amper aan.


Vier jaar later laat hij een toegetakeld financieel vehikel achter, dat de triple A kwijt raakte, in bestuurscrises verwikkeld raakte, een wielerploeg hulpeloos liet spartelen en nu de een na hoogste boete heeft gekregen in een rij van manipulerende internationale zakenbanken. Daarbij is de bank tot ergernis van veel klanten ook nog bezig het kantorennet te halveren.


Moerland werd bij zijn benoeming tot topman in 2009 verwelkomd als de nuchtere Zeeuw die zo zuinig was dat je op zijn feestjes alleen nootjes en bier kreeg. Misschien was de Rabobank beter af geweest met een flamboyante grootstedeling die champagne en oesters serveerde. Sinds zijn komst is eigenlijk alles fout gegaan bij de Rabo en het coöperatieve gedachtengoed.


De bank zag de verliezen op de kredietenportefeuille elk jaar toenemen. In het binnenlandse retailbankbedrijf en het vastgoedonderdeel stegen de afwaarderingen vorig jaar nog met respectievelijk 81 en 235 procent. Hij bleef de optimist uithangen. Dat de Rabobank zijn triple-A-status verloor was niet erg: dubbel A was de nieuwe triple A. En de vastgoedprijzen waren aan het 'uitbodemen'. Niemand kan zoiets voorspellen, Moerland dacht er mee weg te komen.


Dit voorjaar kwam hij in aanvaring met financieel bestuurder Bert Bruggink. De reden daarvoor was het ontslag van bestuurslid Gerlinde Silvis, waarin Moerland de overige bestuurders niet zou hebben gekend. Hij zou in 2014 de leeftijd van 65 bereiken en met pensioen gaan. Hij heeft het niet gehaald. Hij had het laatste jaar nog nuttig willen gebruiken. Dit voorjaar presenteerde Moerland een nieuwe strategie voor de coöperatieve bank: Visie 2016. Daarin wordt het toezicht opgevoerd dat het hoofdkantoor in Utrecht uitoefent op de plaatselijke Rabobanken. Hij had het graag nog verder willen implementeren.


Op een korte onderbreking na is Moerland sinds 1979 werkzaam geweest in de top van de bank. Voor hij in 2003 zitting nam in de raad van bestuur van Rabo, was hij lid van de raad van toezicht, lid van de raad van beheer en lid van de raad van advies.


Buiten zijn lange bancaire carrière is Moerland een wetenschapper van aanzien op het gebied van ondernemingsbeleid en financiën. Na zijn afstuderen, cum laude, als bedrijfseconoom in Rotterdam, was hij bijna 25 jaar hoogleraar in Groningen en Tilburg. Hij zei weleens met nostalgie terug te kijken. 'Ik mis het contact met mijn studenten, het lesgeven. En vooral het begeleiden van promovendi.' En de wetenschap op zichzelf miste hij ook. Moerland blies graag een ballonnetje op. Hij kwam met een alternatief voor de bankbelasting, hij had een visie op de moral hazard, hij keerde zich tegen de onbeperkte aftrek van de hypotheekrente, hij wilde niet alleen zijn bank maar het bed van het hele land opschudden.


Maar hij vergat de vinger aan de pols te houden wat er dagelijks bij de bank gebeurde. Nu krijgt hij de woorden om de oren die hij zelf gebruikte toen de Rabobank in februari besloot te stoppen met het sponsoren van de eigen wielerploeg. Toen voelde hij zich 'bekocht, misleid en voor de gek gehouden'. Nu voelen de maatschappij en met name zijn klanten en zijn personeel zich hetzelfde.


Zijn reputatie is geknakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden