Tribunaal velt oordeel over Poolse president

Vandaag houdt een speciaal tribunaal in Polen opnieuw hoorzittingen over het communistische verleden van de populaire president Aleksander Kwasniewski...

Mochten de rechters vaststellen dat hij heeft gelogen over zijn samenwerking met de Poolse geheime dienst SB, dan mag hij niet meer meedoen met de presidentsverkiezingen van 8 oktober. Hetzelfde geldt voor de oud-leider van Solidariteit en ex-president Lech Walesa. Hij wordt vrijdag weer aan de tand gevoeld.

De hoorzittingen begonnen drie weken geleden en hebben grote beroering veroorzaakt in Polen. Volgens een speciale wet uit 1997 zijn presidentskandidaten verplicht volledige openheid te betrachten over hun contacten met de communistische geheime dienst. Als ze met de SB hebben samengewerkt en dat toegeven, is er niets aan de hand. Blijken de kandidaten te liegen, dan mogen ze tien jaar lang geen openbare functie uitoefenen.

Van dat laatste worden nu de bekendste politici van het land beschuldigd. Kwasniewski, in de jaren tachtig een prominent lid van de communistische partij, heeft altijd ontkend voor de SB te hebben gewerkt. Enkele weken geleden echter kwam het bureau voor staatsveiligheid opeens met archiefmateriaal waaruit zou blijken dat hij informant was voor de SB: codenaam 'Alek'.

Walesa zou begin jaren zeventig informatie hebben verschaft onder de codenaam 'Bolek'. Daarvan was de Nobelprijswinnaar in 1992 al eens beschuldigd door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en voormalige activist van Solidariteit, Antoni Macierewicz. Nu zijn plots kopieën opgedoken van documenten die de aantijgingen zouden staven.

Beide heren ontkennen ten stelligste. Kwasniewski, leider van de post-communistische partij PDS, beschuldigt de grootste partij in het parlement, het Kiesblok Solidariteit (AWS), ervan een politiek spelletje te spelen. Walesa heeft toegegeven dat hij, toen hij in de gevangenis zat, uit naïviteit 'enige papieren' heeft ondertekend. Maar daarin zou hij slechts beloofd hebben te zwijgen over zijn verhoren door de SB. Ook Walesa heeft gesuggereerd dat er politieke intriges in het spel zijn.

Het zal voor de rechters van het tribunaal moeilijk worden de echtheid van de documenten vast te stellen. Veel geheime documenten zijn in de nadagen van het communistische tijdperk vernietigd. Bovendien wordt niet uitgesloten dat de SB geregeld papieren vervalste om mensen in diskrediet te brengen.

Maar mocht met name Kwasniewski schuldig worden bevonden en uitgesloten worden van de verkiezingen, dan dreigt het politieke landschap in Polen drastisch te veranderen. De president haalde in de laatste peilingen nog een comfortabele 54 procent van de stemmen. Lech Walesa moet het doen met een schamele 3 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden