Trekt het kabinet zich nog wel iets aan van Brussel?

Koninginnedag nadert met rasse schreden en dat betekent niet alleen dat we een nieuwe koning krijgen, maar ook dat het kabinet een hervormings- en bezuinigingsplan moet opstellen voor de Europese Commissie. Vier weken geleden wilde het kabinet nog alles op alles zetten om de polder en de oppositie te betrekken bij dat plan. Inmiddels heeft geen minister het meer over die deadline. Doet Brussel er niet meer toe?

Minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher Beeld ANP

Minister Asscher van Sociale Zaken is woensdag dan wel op bezoek geweest bij CDA-leider Buma om hem bij te praten over het sociaal overleg tussen werkgevers en werknemers, maar verder liggen de onderhandelingen met de oppositie stil. 'De partijen worden geïnformeerd over het proces, maar er wordt niet onderhandeld', zei Asscher donderdag na de ministerraad.

Ook minister Dijsselbloem van Financiën maakte deze week geen ronde langs de fractiekamers van oppositiepartijen, terwijl hij dat begin deze maand toch echt beloofd had.

Op 1 maart lagen de kaarten heel anders. Het kabinet wilde toen binnen een maand tot een akkoord komen met de sociale partners en daarna nog een maand onderhandelen met de oppositie. Inmiddels hebben de sociale partners om enkele weken verlenging gevraagd en dat ook gekregen. In de tussentijd staat de oppositie buitenspel.

'Enkele weken' laat zich vertalen naar omstreeks half april. Daarna zou het kabinet nog twee weken hebben om oppositiesteun te verwerven voor hervormingen op de arbeidsmarkt, in de (langdurige) zorg en de sociale zekerheid, en een bezuinigingspakket voor 2014 van circa 5 miljard euro.

Geduld
Asscher wilde donderdagmiddag niet speculeren over het wel of niet bereiken van een akkoord voor 30 april. 'De tijd gaat voor ons allemaal voorbij', zei hij cryptisch. Dinsdag zei premier Rutte in de Kamer dat het kabinet niet stil zit en alle benodigde wetgeving voor de geplande hervormingen voorbereidt. D66-leider Pechtold vroeg de premier om uitleg: 'Wat ligt er in polder en wat mogen bewindslieden afzonderlijk hier gaan zoeken in Kamer?' De premier kon die vragen in het licht van de onderhandelingen met de sociale partners niet beantwoorden. Hij vroeg de oppositie om geduld.

Meerdere oppositiepartijen bevestigen dat van onderhandelen geen sprake is, hooguit aftasten. Iedereen wacht op het kabinet terwijl het kabinet wacht op de polder. Als het daadwerkelijk op half april aankomt voordat de oppositie wordt uitgenodigd aan tafel, dan wordt het bereiken van een akkoord voor 30 april een haast onmogelijke opgave. Vorig jaar hadden drie partijen die met elkaar regeerden (danwel gedoogden) zeven weken nodig om er uiteindelijk niet uit te komen. Nu moeten VVD en PvdA ten minste twee andere partijen overhalen, geen gedoogpartners maar geharnaste oppositiepartijen.

Europese Commissie
Het kabinet kan ook zonder brede steun plannen opsturen naar Brussel. In dat geval ligt de taak bij het kabinet om te bewijzen dat het de steun van oppositiepartijen in de loop van het jaar kan verwerven. De Europese Commissie zal dan wel strenger oordelen over de plannen, want hoewel ze er dan solide uit kunnen zien, het zijn dan enkel nog mooie woorden zonder daden.

Een gewaagde strategie, zo lijkt het. Maar er zijn tekenen dat Nederland goed te boek staat in Brussel. Vorige maand liet begrotingscommissaris Ollie Rehn doorschemeren dat Nederland dit jaar niet de drieprocentsnorm voor het begrotingstekort hoeft te halen omdat het qua structurele hervormingen op de goede weg zit. Vervolgens besloot het kabinet 2013 te laten schieten en pas volgend jaar extra te bezuinigen. Diezelfde Rehn oordeelt in juni over het plan dat het kabinet eind april zal opsturen. Een reprimande zou een smet zijn op het blazoen van Triple A-land Nederland, maar vooralsnog lijkt de Commissie het goed voor te hebben met Nederland.

Brussel doet er wel degelijk toe, maar hier in Nederland staat of valt het kabinet. Om overeind te blijven is steun nodig in eigen land. Daar ligt nu de prioriteit en om dat een kans van slagen te geven, communiceert het kabinet naar de buitenwereld dat het zich niet laat opjagen door Brusselse deadlines.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden