Trein met 140 kilometer per uur gevaar in ondergronds station

Wachtende passagiers in ondergrondse stations lopen gevaar als treinen met 140 kilometer per uur langsdenderen. De kans dat zij worden omvergeblazen door de schokgolf die de passerende trein veroorzaakt, is aanzienlijk. De snelheid in ondergrondse stations zoals in Delft moet daarom omlaag, zegt hoogleraar bouwfysica Bert Blocken van de TU Eindhoven.

De spoorlijn in Delft is ondergronds gegaanBeeld anp

Afgelopen weekend ontstonden problemen in het zojuist geopende treinstation Delft. Treinen die daar met 140 kilometer per uur passeerden, veroorzaakten zulke krachtige drukgolven dat bovengronds de draaideuren sneller gingen draaien. De spoorbeheerder bracht daarop de snelheid terug tot 80 kilometer per uur.

Uit onderzoek van Blocken naar windsnelheden in ondergrondse stations blijkt dat 140 kilometer per uur bijna altijd te snel is. Doordat de trein in de tunnelbuis druk opbouwt, ontstaan op het perron rukwinden die kunnen oplopen tot 18 meter per seconde (bijna 65 kilometer per uur, wat overeenkomt met windkracht 8). Dat is ruim boven de veilig geachte maximale snelheid van 15 meter per seconde.

'Bij dergelijke windsnelheden kunnen wachtende passagiers uit balans raken. Met name mensen die slecht ter been zijn en ouderen lopen risico's', aldus Blocken. Hoewel eerder onderzoek is gedaan naar het zogenoemde zuigereffect van treinen, is volgens de hoogleraar nog niet eerder gekeken naar de windeffecten op wachtenden op het perron. Uit de studie, die is gepubliceerd in de jongste editie van de Journal of Wind Engineering & Industrial Aerodynamics, blijkt dat de grootste schokgolf optreedt als de trein is gepasseerd.

Opmerkelijk is dat er geen richtlijnen bestaan voor tunnelbouw en de windeffecten. Er is een Europese norm die stelt dat windsnelheden op open stations niet hoger mogen zijn dan gemiddeld 15,5 meter per seconde. In veel tunnels wordt deze norm in de praktijk overschreden. Dit komt volgens Blocken doordat bij het ontwerp van tunnels meestal geen onderzoek wordt uitgevoerd naar de windsnelheden op het perron.

Snelheidsborden

ProRail hanteert zones waar passagiers veilig kunnen staan. De gevaarlijkste zone dicht bij het spoor is voorzien van een stippellijn. Het Eindhovense onderzoek laat bovendien zien dat snelheden hoger dan 15,5 meter per seconde ook in zones voorkomen die verder van het spoor liggen, de gebieden die zijn aangewezen om te wachten en te lopen.

Een vaste maximumsnelheid voor tunnels is niet te geven, aldus de hoogleraar. Daarvoor moet per station en per type trein worden gekeken. 'Ik zou 140 kilometer per uur in elk geval niet aanraden.' ProRail zegt zich te houden aan de snelheidsnormen die zijn opgesteld door het ministerie van Infrastructuur. Volgens deze regels mag in spoortunnels met maximaal 140 kilometer worden gereden.

Woensdag was weer sprake van problemen in de Delftse tunnel. Die kwamen doordat de aannemer volgens ProRail verkeerde snelheidsborden voor passagierstreinen had opgehangen. Daarop werd de dienstregeling uitgedund, zodat spoorwerkers de gelegenheid kregen nieuwe borden op te hangen. Rond het middaguur was de dienstregeling rond Delft weer normaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden