'Transgenders voelen zich door Nederlandse overheid gedwongen tot sterilisatie'

De rechten van transgenders zijn ernstig achtergebleven waardoor de huidige wetgeving voor transgenders in Nederland tot ronduit mensonterende situaties leidt. Dat stelt Sjoerd Warmerdam van de Jonge Democraten.

Staatssecretaris Fred Teeven. Beeld anp

Nederland mag trots zijn op het feit dat het een van de eerste landen ter wereld was die de rechten van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders serieus nam en met vooruitstrevende wetgeving een lichtend voorbeeld werd voor andere landen. Vooral de drie eerstgenoemde groepen profiteerden van de ruimte die de nieuwe wetgeving bood.

De rechten van transgenders daarentegen zijn ernstig achtergebleven waardoor de huidige wetgeving voor trangenders in Nederland tot ronduit mensonterende situaties leidt. Human Rights Watch presenteerde vorige week haar rapport waarin zij de mensenrechtingenschendingen van transgender personen als gevolg van de Nederlandse wetgeving uiteenzet.

Hoewel transgenders het recht hebben hun geslacht te veranderen gelden er strenge voorwaarden. Artikel 1:28 Burgerlijk Wetboek stelt dat enkel personen die een chirurgische ingreep hebben ondergaan om hun lichaam te veranderen op dit moment hun identiteitsbewijzen kunnen laten wijzigen. Tevens wordt van transgenders geëist dat zij zichzelf levenslang hormonen toedienen waardoor zij onherroepelijk onvruchtbaar worden.

Medisch onnodige operaties
Transgenders die weigeren deze voor sommigen medisch gezien onnodige operaties te ondergaan en die zich niet door de Nederlandse overheid laten dwingen tot sterilisatie worden in hun dagelijks leven geconfronteerd met discriminatie en onbegrip.

Doordat de staat weigert de identiteitsbewijzen in overeenstemming te brengen met de genderidentiteit en de genderuitingen van deze transgenders krijgen zij dagelijks te maken met kwetsende ervaringen tijdens sollicitatiegesprekken, bij overheidskantoren, banken, werkgevers en ga zo maar door. Het is dan ook niet verwonderlijk dat sommige transgenders zich door de Nederlandse overheid gedwongen voelen de chirurgische ingrepen te ondergaan en zich laten steriliseren.

Nieuw wetsvoorstel
Gelukkig heeft het rapport van Human Rights Watch, dat internationaal veel aandacht heeft gegenereerd voor de mensenrechtenschendingen van transgender personen in Nederland, de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie bewogen een nieuw wetsvoorstel te introduceren.

Mocht deze wet door de Tweede Kamer worden aangenomen zou dat betekenen dat de gedwongen sterilisatie en de operatieve verwijdering van geslachtsorganen als voorwaarden voor erkenning van de individuele genderidentiteit door de overheid komen te vervallen. Dit is geweldig nieuws en een grote overwinning voor een sterk gemarginaliseerde groep mensen in Nederland!

Nieuwe wet
Hoewel de Jonge Democraten, COC en Transgender Netwerk Nederland blij zijn met het initiatief van staatssecretaris Teeven zijn allen ook kritisch over het voorstel. De nieuwe wet stelt dat om het geslacht op identiteitsbewijzen te kunnen veranderen 'deskundigen' een verklaring af dienen te geven waarin staat dat de overtuiging van een transgender dat hij of zij tot het andere geslacht behoort 'van blijvende aard is te beschouwen'. Deze stelling kan leiden tot praktische problemen en is bovendien ethisch problematisch.

Deskundigen
Allereerst vragen wij ons af wie deze 'deskundigen' zullen zijn en hoe zij de duurzaamheid van de overtuiging van iemand tot een bepaald geslacht te behoren zullen beoordelen. Zullen transgenders door medici, maatschappelijk werkers of ambtenaren onderworpen worden aan bepaalde criteria om de authenticiteit van hun gevoelens te testen? Zouden deskundigen dan ook namens de overheid kunnen checken of bijvoorbeeld homoseksuele gevoelens blijvend van aard zijn? Dit zou een uitkomst zijn voor bezorgde ouders met expirimentele puberkinderen!

Een dergelijk systeem waarbij van overheidswegen geoordeeld wordt over de individuele identiteit van mensen is ondoenlijk, achterhaald en onethisch. De autonomie hoort bij individuele mensen zelf te liggen. Mensen kunnen prima hun eigen gevoelens definiëren en zelf bepalen wat goed voor hen is en dit geldt zeker voor zoiets essentieels als hun genderidentiteit. Wij hebben geen overheid nodig die de macht heeft onze genderidentiteit te bevestigen of te ontkennen.

Zeker van een kabinet dat geen mogelijkheid onbenut laat het belang van de eigen verantwoordelijkheid te onderstrepen verwachten de Jonge Democraten meer. Wij roepen de staatssecreatris dan ook op het wetsvoorstel tot het wijzigen van artikel 1:28 Burgerlijk Wetboek aan te passen. Wij steunen het voorstel van staatssecretaris Teeven vanwege het feit dat de nieuwe wet de fysieke integriteit van transgenders respecteert. Het voorstel doet echter afbreuk aan de persoonlijke autonomie van het individu.

Sjoerd Warmerdam is portefeuillehouder Diversiteit & Participatie voor de Jonge Democraten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden