Transgenders op scholen mogen toilet niet meer kiezen na besluit Trump

President Trump heeft een richtlijn van zijn voorganger Obama ingetrokken die transgenders op openbare scholen het recht gaf om het toilet te gebruiken dat bij hun nieuwe sekse past. Verwacht wordt dat zijn besluit de strijd zal doen oplaaien tussen progressieve Amerikanen en conservatieven die vinden dat de nieuwe regering de traditionele waarden en normen moet handhaven.

Een gender-neutrale wc in een restaurant in Durham (North Carolina) in de Verenigde Staten. Beeld afp
Een gender-neutrale wc in een restaurant in Durham (North Carolina) in de Verenigde Staten.Beeld afp

Volgens Trump dient de regering zich niet te bemoeien met dit soort aangelegenheden. Hij vindt dat de staten hierover moeten beslissen. De president vindt bovendien dat er teveel juridische twijfels zijn over de rechtmatigheid van de richtlijn.

President Obama besloot in mei dat scholen alle leerlingen zelf moeten laten kiezen van welk toilet ze gebruik willen maken. Scholen die niet meewerkten, werd gedreigd met het intrekken van financiële steun. Transgenders vierden het besluit toen als een overwinning voor hun burgerrechten. De richtlijn was overigens al in de ijskast gestopt door een federale rechter.

Organisaties van transgenders veroordeelden de actie van Trump. 'We wisten allemaal dat Donald Trump een bullebak is', aldus Rachel Tiven van Lambda Legal. 'Maar zijn aanval op transgenderkinderen is een nieuw dieptepunt.' Voor het Witte Huis demonstreerden zo'n tweehonderd personen die 'geen haat, geen angst' riepen.

Volgens het Witte Huis moest Trump actie ondernemen omdat het Hooggerechtshof zich binnenkort zou buigen over een rechtszaak die een transgenderscholier in Virginia, Gavin Grimm, had aangespannen tegen zijn school. Het schoolbestuur wil niet dat hij het jongenstoilet gebruikt.

Genderneutrale toiletten in Utrecht

In juli werd bekend dat Utrecht binnenkort gezamenlijke wc's voor mannen en vrouwen krijgt. Een motie daartoe van D66 was overgenomen door het college van burgemeester en wethouders. De genderneutrale toiletten komen eerst in het stadhuis en later zullen ook de bordjes in andere gebouwen van de gemeente aangepast worden.

Gavin Grimm

Grimm werd geboren als meisje, maar voelt zich een jongen. Toen hij zijn school daarover informeerde, was er eerst niets aan de hand. Na een anonieme klacht over zijn gebruik van het jongenstoilet kwam de kwestie echter terecht bij een overkoepelend schoolbestuur. Dat verklaarde de jongens-wc's verboden terrein voor Grimm.

Hij moest naar een nieuwe uniseks-wc. Dit om de 'fysieke privacy' van de andere leerlingen te beschermen. Discriminatie, vonden de scholier en een burgerrechtenorganisatie. Ze stapten naar de rechter en wonnen de zaak.

Doordat het schoolbestuur verder procedeerde, kwam de kwestie voor de hoogste rechter. In een tussenuitspraak besloot die dat Grimm zich voorlopig aan de regels moet houden. Over de toiletkwestie lopen nog talloze andere rechtszaken. 'Ik stond oog in oog met mijn tegenstanders op het platteland van Virginia', zei Grimm woensdag bij het protest voor het Witte Huis. 'Maar ik had nooit verwacht dat mijn regering een van hen zou zijn.'

Gavin Grimm, die de discussie op gang bracht. Beeld getty
Gavin Grimm, die de discussie op gang bracht.Beeld getty

Cultuuroorlog

Met zijn vergaande transgenderbesluit in mei posteerde Obama zich aan het front van de cultuuroorlog tussen progressief en conservatief Amerika. Die begon in Houston, in het najaar van 2015, waar een meerderheid van de kiezers in een referendum verrassend een gemeentelijke verordening verwierp die gelijke rechten zou geven aan alle inwoners - ook aan transgenders.

Vervolgens gaf in februari de gemeenteraad in Charlotte, ook een zuidelijke stad, wél groen licht aan zo'n lokale anti-discriminatiewet. Maar dat was buiten de staat gerekend: North Carolina tikte Charlotte hard op de vingers door daarop een wet aan te nemen die stelde dat mensen die als man worden geboren naar mannen-wc's moeten, en mensen die als vrouw worden geboren naar vrouwen-wc's.

Het leverde North Carolina een boycot op van Bruce Springsteen, Pearl Jam, Cirque du Soleil en andere artiesten, en een rechtszaak aangespannen door de federale overheid, die vond dat de staat de burgerrechtenwet uit 1964 overtreedt. North Carolina spande op zijn beurt een rechtszaak aan tegen de federale overheid, omdat die haar boekje te buiten zou gaan. Het Hooggerechtshof bepaalde in augustus dat transgenders zich moeten houden aan de wetten van een staat.

Lees meer over identiteit


Hoe noem jij jezelf?
Iedereen plakt labels op elkaar. Identiteit wordt steeds politieker. Maar hoe noem jij jezelf? En hoe vind je die term eigenlijk? Bekijk de video's in onze identiteitsspecial.

'Het is maar een lichaam' - Ryanne werd geboren als hermafrodiet
Zangeres Ryanne van Dorst - bekend als Elle Bandita - onthulde begin deze maand dat ze is geboren als hermafrodiet. In dit interview met de Volkskrant wilde ze voor één keer dieper ingaan op het feit dat ze zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken heeft.

Zo ziet het leven van een Turkse transgender eruit
Ördek is net als de meeste transgenders in Turkije prostituee. 'We hebben geen keus', vertelt de 31-jarige. 'Omdat transgenders door familie, leraren, schoolbestuur, politie - eigenlijk iedereen die je kunt bedenken - gediscrimineerd worden, is er geen alternatief.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden