Trance die op den duur besmettelijk is

Het ogenblik waarop de toeschouwer zijn wakkere, afstandelijke blik verliest, passeert ongemerkt. Het heeft ook iets paradoxaals, die gestage versluiering van zijn kritisch bewustzijn....

Daardoor duurt het wel even, zelfs wanneer je bent neergezegen in één van de zwarte fauteuils, voor je in een soezerige stemming raakt. Reflecting Home staat open voor visite, maar de gastvrouw, Emmannuelle Antille zelf, gaat volstrekt haar eigen gang. Ze keert, zich kennelijk niet eens van ons bewust, de hele tijd haar rug naar ons toe, zij het ook heupwiegend. Dat wel.

Het is een verwarrende verleidingsdans: levensgroot op de muur geprojecteerd, zonder muziek, en ook zonder een spoor van vreugde of plezier in het spel. Wij zitten daar in die onderkoelde atmosfeer een beetje op de tocht, overgelaten aan ons lot te staren naar de vertraagde bewegingen van die ranke figuur, die in haar rode zomerjurk deinend op een salontafel staat in een spaarzaam ingericht interieur.

Haar dralen en deinen heeft niks met ons van doen. De vrouw verkeert in een trance - en dat die trance besmettelijk is, merk je pas na verloop van tijd, als ook het ritme en de kleuren van de andere beelden in die ruimte de kou verdrijven. Of versterken. Of verdrijven én versterken, hoe tegenstrijdig dat ook lijkt. Er is sprake van een pendelbeweging tussen beide, van tochtvlagen die omslaan in een zomerbries, en een zomerbries die weer door de tocht verdrongen wordt.

De vrouw in Reflecting Home wiegt zichzelf. Wakend zoekt ze de droom, om te ontkomen aan de leegte, het isolement in haar door surveillancecamera's beveiligde modelwoning.

Een tweede levensgrote videoprojectie laat zien hoe zij in haar dunne rode jurk ver over haar balkon heen leunt. Af en toe heeft dit leunen iets griezeligs, net als trouwens haar dans binnenskamers, op die momenten dat haar sjaal doet denken aan een strop. Maar met een draai van haar heupen wendt ze die dreiging af, en zo deinst ze ook op haar balkon terug voor het drama. Antille zoekt iets anders, de vertroosting van de roes, die ze hier vindt in de kruin van een struik.

Ze grijpt voorover, niet om te vallen, maar om de bladeren tussen haar vingers door te laten glijden. 'Later in haar slaap zal ze zeggen: ik heb die bladeren schoongeveegd, zoals ik van jouw gezicht de tranen heb gestreken.' Dat staat te lezen in de letterlijke versie van deze beelden, een poëtisch script bij de video, waarin Antille tussen de regels door onthult wat haar alter ego eigenlijk hoopt te vinden in haar dromen. Beter gezegd: wie zij daarin terug wil vinden.

En het wonderlijke is, dat haar verlangen gestalte krijgt, indirect, maar toch, via de struik, die een gedroomd verbond met haar aangaat. Soms wijken de takken, soms golven ze haar tegemoet. De bamboestruik is de enige bewegende boom in die tuin. Geen zuchtje wind raakt de donkergroene hagen eromheen. Alleen de kruin van de bamboe wuift naar haar, alsof hij op haar strelingen reageert.

Het is geen volmaakte genoegdoening, wel een schilderachtige illusie, die verlaten vrouw in het rood, tastend naar het volle groen van de zomer; naar die dichte bladerkruin van de bamboe, die wuivend en wijkend het publiek inkapselt, nog voor zij hem bereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden