Trainen zonder zweet

Bij de behandeling van sommige blessures krijgt de patiënt natte sponsjes met elektroden op de huid geplakt. Van de elektroden lopen draden naar een groot apparaat....

Deze wonderbaarlijke therapie wordt gebruikt bij de revalidatie. Bij sommige kwetsuren kunnen armen of benen niet worden gebruikt. Elektrostimulatie voorkomt dat de spieren in de periode van herstel achteruit gaan.

Het principe om de spier met elektriciteit te prikkelen, dringt langzaam maar zeker door in de gedachtewereld van de gewone sporter. Vorige maand bracht de Zwitserse firma Compex de zoveelste variant van een apparaat op de markt om de spieren te plagen. Voor 599 euro word je de eigenaar van de Compex Sport 3 Vasculair.

De tekst in de folder is ronkend, de toelichting over de telefoon van importeur Joop van Rossem van Estim Network in Wateringen ook. 'Je hoeft niet meer naar de masseur, je hoeft niet meer naar de sportschool', zegt Van Rossem. De folder: 'De spieren merken geen verschil tussen een training met een Compex of een eigen training. Of je topsporter, fitnesser of misschien helemaal geen sporter bent, de Compex is geschikt voor iedereen.'

Van Rossem is zo eerlijk te melden dat het apparaat een aanvulling op training is. Maar in de rustperiodes tussen intensieve zweetsessies kan het apparaat worden ingezet, beweert hij. 'Je levert een krachtinspanning zonder dat je er moe van wordt.'

Het apparaatje kan de stroomsterkte opvoeren tot maximaal 120 milliampère. Er moeten steeds ten minste twee elektroden worden geplaatst. Het is mogelijk meerdere spiergroepen te trainen, bijvoorbeeld door een elektrode op het linkerbeen en een op het rechterbeen te plaatsen.

Uiteraard schermt de importeur met de nodige succesverhalen over 'de ideale trainingsmaat'. Vooral van toppers: schaatser Rintje Ritsma en skiër Hermann Maier. Voetballers van de Italiaanse topclubs Juventus en AC Milan zouden al jaren elektrostimulatie-apparaten gebruiken.

Maar moet de huis-tuin-en-keuken sporter bijna zeshonderd euro neer gaan leggen voor het hebbedingetje? Nou nee, zeggen bewegingswetenschappers. 'Ik zou adviseren het geld te gebruiken voor goede hardloopschoenen of een fiets', zegt prof. dr. Peter Hollander, hoofd van de faculteit bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. 'Het is geldklopperij.'

Ook hoofd fysiotherapie en sportrevalidatie Robert van Singel van het sportmedisch centrum Papendal in Arnhem zou de doorsneesporter niet adviseren een dergelijk apparaat aan te schaffen.

Er zitten een boel haken en ogen aan het apparaat, zeggen de twee. Volgens Hollander is de prikkel niet sterk genoeg voor een trainingseffect. 'Bovendien werkt het apparaat lokaal. Je bent de hele dag bezig om alles te trainen en enig effect te krijgen. Je kunt beter buikspieroefeningen doen, fietsen of naar de sportschool gaan.'

Van Singel van Papendal voegt daaraan toe dat trainen met prikkels van buiten onnatuurlijk is. Normaal sturen de hersenen het aanspannen en ontspannen van de spieren via de zenuwen aan. Met elektrostimulatie worden de hersenen en de zenuwen overgeslagen en dat is niet ideaal.

'Ik laat je een zware oefening doen', zegt Van Singel. 'Laat ik zeggen: met honderd kilo. De eerste dag zul je zeggen, poeh dat lukt niet, maar na een paar dagen vind je het vreemd dat je dat kortgeleden nog zwaar vond. Hoe dat komt? Door het leereffect. Je leert de spieren beter te gebruiken. Dit effect mis je met elektrostimulatie.'

De fysiotherapeut maakt gebruik van elektrostimulatie, maar alleen in de revalidatie. 'Mijn ervaring is dat je de conditie van de spieren op peil kunt houden. Je voorkomt dat ze zwakker worden. Maar of je er sterker van wordt?'

Voor de breedtesport ziet Van Singel geen toepassing, maar dat ligt anders bij topsporters die veel reizen tussen de wedstrijden en dan niet optimaal kunnen trainen. 'In die gevallen kunnen ze de spieren soepel houden door met het apparaat op de hotelkamer eenvoudige oefeningen te doen.'

De geclaimde masserende en herstelbevorderende werking van het apparaat maken ook weinig indruk. Hollander: 'Dat ding masseert niet en herstel doe je door rust. Zo simpel is het.' Hij wordt moe van de kreten van fabrikanten dat topsporters baat zouden hebben bij het apparaat. 'Een collega uit Maastricht zegt altijd: als een topsporter kippenstront eet en wint, dan zal niemand beweren dat de zege door de stront komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden