'Train meer op schieten onder druk'

Agenten zijn onvoldoende getraind op het schieten in stressvolle situaties. Onder druk zijn politiemensen eerder geneigd hun vuurwapen te trekken en te schieten. Bovendien wordt er vaker onterecht en onnauwkeurig geschoten.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van bewegingswetenschappers van de Vrije Universiteit. In opdracht van het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap is bekeken hoe agenten reageren in verschillende nagebootste situaties. Zo werden ze beschoten met plastic kogels en bedreigd door 'verdachten' met een mes.

Het blijkt dat gestreste agenten niet alleen sneller schieten, maar ook eerder ten onrechte denken dat een verdachte gewapend is. Agenten schoten in een 'normale' situatie - waarbij zij wisten dat ze geen gevaar liepen - in 10 procent van de gevallen onterecht. In stressvolle situaties werd er twee keer zo vaak onnodig een schot gelost. Dat betekent dat de verdachte - wanneer die zonder een vuurwapen te voorschijn kwam - in een van de vijf gevallen alsnog werd neergeschoten.

Bovendien zijn gespannen agenten geneigd om afstanden verkeerd in te schatten. Ze denken dat de verdachte dichterbij staat dan het geval is. 'Veel agenten behalen tijdens de reguliere schiettesten prachtige resultaten. Maar zodra er stress bij komt kijken, zeggen die resultaten niet zo veel meer', zegt onderzoeker Arne Nieuwenhuys. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren, aldus de onderzoeker. Jaarlijks schieten ongeveer 45 agenten. 'Dat getal is nu nog redelijk stabiel. Maar agenten ervaren dat er meer geweld tegen hen wordt gebruikt. Bovendien hebben ze de opdracht gekregen om eerder naar hun vuurwapen te grijpen om noodsituaties te voorkomen.' Zijn verwachting is dat agenten vaker zullen schieten.

De onderzoekers stellen dat een intensievere training soelaas kan bieden. Nu worden de beroepsvaardigheden 32 uur per jaar getraind. Wil je verantwoord schietbeslissingen kunnen nemen, dan is dat te weinig, vinden de onderzoekers.

Volgens Gerrit van de Kamp, voorzitter van politiebond ACP, willen agenten graag meer trainen. 'Maar je kunt nooit honderd procent zekerheid bieden met trainen. Het blijft mensenwerk met veel onvoorspelbare momenten.' Wat hem betreft is de praktijk altijd anders dan een oefening. 'En kijk je naar de keren dat er is geschoten, dan blijkt dat de agenten weinig fouten maken.'

Uit het onderzoek blijkt dat agenten niet snel angstig zijn. 'Maar ze reageren net als ieder ander mens op stress', zegt Nieuwenhuys. Het gevolg is dat er meer aandacht uitgaat naar de dreiging, beschikbare informatie wordt eerder als bedreigend geïnterpreteerd en het is moeilijk om dreigingsgerelateerd handelen te voorkomen. 'Wat er gebeurt is heel menselijk, maar bij agenten gebeurt het in een context waarbij de gevolgen heel groot kunnen zijn. Zij hebben een geweldsmonopolie.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden