Tragiek

Plekken genoeg...

Neem de kade in Kortgene, Noord-Beveland. Hier kwam in de nacht van 31 januari het water zo hoog dat de mannen van het dorp de vloedplanken te voorschijn moesten halen. Terwijl ze bij café De Graaf van Buren de strijd aanbonden met het water, was burgemeester Schuit op een feest in hotel De Korenbeurs, om de hoek, in de hoofdstraat achter de dijk. Ook de commissaris van de koningin van Zeeland (jonkheer mr. A.F.C. de Casembroek) was aanwezig. Beide hoge heren wilden niet komen kijken bij De Graaf van Buren. Het liep zo'n vaart niet met het water.

Zowel de Graaf van Buren als De Korenbeurs zijn er nog steeds in Kortgene. Er is ook een stuk van de destijdse dijk, met de stenen palen met gleuven waarin de vloedplanken op elkaar werden gezet. Een bord met uitleg of een gedenksteen ontbreekt, wat eigenlijk wel passend is.

Waar ooit de haven was, is nu een braak liggend stuk grond, een parkeerterrein kun je het niet eens noemen. Er staan wat bouwketen, en in diepe kuilen staan bruine plassen. Verderop ligt een nieuwbouwwijk waar ieder huis zijn eigen aanlegsteiger heeft. Maar waar het open water is, geen idee.

Je kunt ook naar de Julianastraat gaan, in Oude Tonge op Flakkee. Daar woonde in 1953 Piet van den Ouden. In de nacht van 31 januari zat hij in de keuken van het ouderlijk huis de Panorama en de Sjors en Sjimmie te lezen. Vader en moeder sliepen. Buiten gierde de wind, dat kwam vaker voor.

Opeens hoorde Piet iets vreemds, en hij had zijn lectuur nog niet terzijde gelegd of het water spoot al door de brievenbus. Haastig hielp Piet zijn ouders naar de zolder, en toen hij terugging om hun kunstgebitten die in theekopjes in de keuken stonden op te halen, was het water al een meter hoog in huis. In de loop van de nacht en de volgende dag zouden alle huizen in de Julianastraat bezwijken onder de kracht van het water. Drieënzestig buren van Piet van den Ouden verdronken, anderen werden door Piet gered.

De Julianastraat is er nog steeds. Hij is na de ramp helemaal herbouwd, maar vrolijk is het er niet geworden. Aan de ene kant zijn de huizen van baksteen, aan de andere kant van hout. Het is een arbeidersstraat, zoals het ooit óók was. Als iets in herinnering roept dat de meeste slachtoffers van de watersnoodsramp arbeiders, hun vrouwen of kinderen waren is het deze straat wel: slecht gebouwd en goedkoop.

Je kunt ook naar Capelle, bij Zierikzee, in de Vierbannenpolder. Er staan daar een paar huizen, en een vervallen glastuindersbedrijf. Voor 1953 was het een complete gemeenschap: arm, maar hecht - zoals dat dan heet. Tijdens de ramp werd Capelle helemaal weggevaagd. Niet ver daar vandaan liggen dorpen als Ouwerkerk en Nieuwerkerk, zwaar getroffen (91 en 289 doden), maar hersteld: noeste dorpen.

Iets voorbij de plek waar ooit Capelle was, ligt de N 59 die Zierikzee verbindt met Bruinisse. Het is een drukke weg, en een gevaarlijke - want aan een klein paaltje langs de weg, precies op het kruispunt met de smalle polderweg uit Capelle, hangen twee verweerde teddyberen, eentje roze en eentje bruin, een dodelijk ongeluk te gedenken. Oók een tragische plek, maar anders - of heeft tragiek geen rangorde?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden