Commentaar

Tragiek van de PVV: provoceren = niet meepraten

Hoe ongemakkelijk ook: elke partij heeft het recht om te zeggen dat met Wilders niet geregeerd kan worden.

Wilders en Rutte tijdens het Catshuisoverleg Beeld anp

Premier Rutte doet zelf alsof het allemaal niet zoveel om het lijf heeft, zijn belofte dat hij niet met Wilders zal regeren, maar dat is om twee redenen niet waar. Ten eerste is hij van ver gekomen. Waar andere partijen jaren geleden al tot de conclusie kwamen dat hun principes onverenigbaar zijn met die van de PVV, behoorde Rutte lang tot de pleitbezorgers van de stelling dat geen enkele gekozen politicus principieel moet worden buitengesloten.

Ten tweede is het wel degelijk een vergaand besluit. Het is niet niks om tegen mogelijk miljoenen kiezers te zeggen dat hun stem hoe dan ook buiten de regering blijft. Het is een grote politieke en maatschappelijke gok: de VVD hoopt ongetwijfeld dat een deel van de PVV-achterban nu eieren voor zijn geld kiest en strategisch op Rutte stemt, iemand die wél uitzicht heeft op het Torentje. Maar de kans is net zo groot dat de Wildersstemmers boos, gefrustreerd en nog radicaler zullen reageren. Daar zal de polarisatie in de samenleving niet minder scherp van worden. Bovendien: zowel in 2002 als in 2010 pakte het besluit om de LPF en PVV te normaliseren door juist wél met hen te regeren strategisch goed uit: de populisten kwamen zwaar gehavend uit die coalities.

Dat ook Rutte zich nu toch gedwongen voelt zich zo duidelijk uit te spreken, is door Wilders zelf uitgelokt. Hij is in de afgelopen jaren doelbewust en zeer gericht steeds een stuk verder opgeschoven van 'de problemen benoemen' naar ronduit intimiderende, bedreigende uitlatingen, zeer verontrustend voor Nederlandse moslims in het algemeen en Marokkaanse Nederlanders in het bijzonder. Wie boeken verbiedt en gebedshuizen wil sluiten, plaatst zichzelf in een rechtsstaat buiten de orde. Zo simpel is het. Elke partij heeft dan ook het volste recht om te zeggen dat met zo iemand niet geregeerd kan worden. En het is wel zo helder om dat ruim voor de verkiezingen te doen.

Het is de tragiek van de PVV: de begrijpelijke zorgen van heel veel kiezers worden vertegenwoordigd door een lijsttrekker die in zijn hang naar provocatie alle ambitie om serieus mee te praten al lang geleden heeft laten varen. De andere partijen hopen terecht dat veel kiezers dat voor 15 maart gaan beseffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden