Trage hulp voor slachtoffers in Goma oogst kritiek

De internationale hulp voor de slachtoffers van de vulkaanuitbarsting in het Congolese Goma komt veel te traag op gang. Dat heeft Adolphe Onusumba, de president van de rebellenbeweging RCD, zondag verklaard....

Van onze verslaggever Kees Broere

De RCD is in het oosten van Congo de feitelijke machthebber. In de hoofdstad Kinshasa, ruim duizend kilometer verderop, heeft de regering van president Joseph Kabila hulp aangeboden. De RCD wil deze echter alleen in de vorm van geld, dat besteed moet worden door de Verenigde Naties en internationale hulporganisaties.

De ramp in Goma krijgt steeds meer een politiek karakter. Buitenlandse regeringen, die het bewind van de RCD niet erkennen, zijn nog nauwelijks over de brug gekomen. België, het vroegere koloniale macht, heeft aangekondigd drie vliegtuigen met hulpgoederen, zoals dekens en medicamenten, naar Goma te sturen.

Organisaties die in de stad actief waren, hebben hun medewerkers geëvacueerd en zijn ook zelf een groot deel van hun spullen kwijtgeraakt. In de Rwandese grensplaats Gisenyi, waarheen honderdduizenden mensen zijn gevlucht, is een begin gemaakt met een noodhulpprogramma.

Rwanda wil de vluchtelingen liefst zo snel mogelijk in kampen verder buiten Gisenyi onderbrengen. Internationale organisaties in die stad verklaarden dit weekeinde dat het voor de inwoners nog 'te onveilig' is om naar Goma terug te keren. De bewoners denken daar anders over, zo bleek zondag toen tienduizenden terug gingen.

Het dodental van de ramp staat nog steeds op 45, wat laag is gezien de snelheid waarmee de lava van de vulkaan Nyiragongo de stad bereikte. Volgens de RCD is 80 procent van het zakencentrum en 35 procent van de stad verwoest.

'Het leiderschap van de hulpoperatie berust niet in Kinshasa, niet in Kigali (de hoofdstad van Rwanda), maar in Goma', zegt Azarias Ruberwa, de secretaris-generaal van de RCD. De rebellenbeweging heeft toegegeven niet over 'de middelen en competentie' te beschikken om de gevolgen van de ramp het hoofd te bieden.

In de stad is de lavastroom tot stilstand gekomen. Een ander gevaar levert evenwel het Kivu Meer, waaraan zowel Goma als Gisenyi grenst. Veel lava is in het meer gekomen, dat een hoog methaangehalte heeft. Een reactie van beide kan tot explosies en gifwolken leiden. 'Als dat gebeurt, zal het zeer heftig zijn', zegt Jesper Kofoed van UNEP, het VN-milieuprogramma.

Op dit moment geeft vooral de gezondheidssituatie van zowel de vluchtelingen als de achterblijvers in Goma grote zorgen. Bij grote samenscholingen van mensen in kampen dreigt het gevaar van diarree en cholera. In de stad Goma is op veel plaatsen de watertoevoer verbroken en geven mensen aan soms al dagen weinig of niets gegeten te hebben.

Van een 'catastrofe', een term die hulporganisaties vrijdag nog gebruikten, hoeft echter geen sprake te zijn. Zaak is volgens de meeste deskundigen wel dat de hulp vlotter op gang komt. 'Het wordt een maand keihard werken', zegt Vincent Hoedt van Artsen zonder Grenzen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden