Tovert Super Mario een keer te veel?

Peter de Waard

Abracadabra was een toverspreuk uit het Romeinse Rijk. In de tweede eeuw na Christus werd die voor het eerst gebruikt als bezweringsformule voor de genezing van keizer Caracalla. De crisis heeft een nieuwe toverspreuk geschapen die in het rijtje met verder simsalabim, sesam open u en hocus pocus niet zou misstaan: whatever it takes.

Uitgesproken met een licht Romeins accent doet het wonderen. ECB-baas Mario Draghi redde in de zomer van 2012 met deze tekst de muntunie, die toen door economen ten dode was opgeschreven. En nu gebruikt Draghi de term voor de tweede keer. 'Alles zal worden gedaan' om weer inflatie te creëren.

Donderdag komt een gezelschap van 24 bestuurders van de ECB bijeen in Frankfurt. Draghi wil zo veel euro's bijdrukken dat de waarde van de munt wel een keer omlaag moet gaan. Dat lukt niet alleen met het opkopen van mkb-leningen, hypotheken, autoleningen en creditcardschulden bij de Europese banken, zoals eerder was afgesproken. Daarmee kan hoogstens 700 miljard tot 1 biljoen aan liquiditeiten in de markt worden gezet. Daarom wil de ECB ook toestemming de staatsobligaties van eurolanden op te kopen - een veel grotere markt.

Duitsland en andere landen zoals Nederland, Finland en Oostenrijk zijn faliekant tegen de nieuwe truc van Super Mario. Alleen vormen ze een minderheid in het bestuur. De markten hebben hun knopen geteld en al een voorschot genomen op een positief besluit, gezien de nieuwe records op de aandelenmarkt, dalende rentes op de obligatiemarkt en een wegzakkende euro.

Met de term whatever it takes heeft Draghi zich naar de markt bijna verplicht aan het langste einde te trekken. Maar de vraag is of dit keer de kosten opwegen tegen de baten. Als de ECB, net zoals de Fed in de voorbije tijd op grote schaal of zoals de Bank of Japan nu op ongekende schaal, overheidspapier gaat opkopen, leidt dat niet automatisch tot inflatie. Daarvoor zou het nieuwe geld ook moeten worden besteed aan investeringen en consumptie. Maar in de VS lukte dat mondjesmaat en in Japan al helemaal niet. Banken gebruikten het rondgestrooide geld om de buffers te versterken, bedrijven om aandelen in te kopen en obligaties af te lossen en burgers om hypotheken te verminderen en de rest op te potten voor de oude dag.

Er is geen garantie dat het in de eurozone met whatever it takes wel lukt. In de hoop op een beetje inflatie, blaast Draghi een hele reeks zeepbellen op die hij en zijn opvolgers in de verre toekomst moeten laten leeglopen. Daarnaast leidt het tot een frontale botsing met de Duitse haviken binnen het bestuur. Een dergelijk conflict zou weleens schadelijker kunnen zijn dan de voordelen van een beetje inflatie.

Als Draghi de tweede whatever it takes doorzet, brengt hij de eerste in gevaar. Abracadabra kon het Romeinse Rijk ook niet voor de ondergang behoeden.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden