Toverkunst met beetje routine

Kissin toont lust tot experimenteren, maar spannender is het als de pianist zijn dwarsigheid laat varen.

Over Jevgeni Kissin gaat de anekdote dat hij zich als dreumes aan de spijlen van zijn box omhoogtrok, met een vinger naar de pianoklep priemde en gilde: 'OPEN!'. Een kleine veertig jaar later, in de Rotterdamse Doelen, wekt het voormalige wonderkind de indruk dat hij alsnog is begonnen aan de peuterpuberteit. Pats, gaat het in sonates van Beethoven en Barber, en beng, hoor mij eens stoute dingen doen!


Aan gefleem zal Kissin zich zondag vermoedelijk evenmin bezondigen als hij zijn recital in de Amsterdamse serie Meesterpianisten herhaalt. Wel is de hoofdstedelijke liefhebber dubbel zo duur uit als de Rotterdamse Kissinvriend. Tussen de goedkoopste kaartjes gaapt zelfs een factor zes.


In zijn experimenteerlust torst de klaviermeester tegenwoordig een elektronenmicroscoop met zich mee. Hij schuift er maten en noten onder, speurend naar de muzikale essentie. Dat levert soms fascinerende patronen en interferenties op. Neem Samuel Barbers Pianosonate, door de Amerikaan in 1949 gecomponeerd. In het langzame deel detecteerde Kissin fraaie geometrische klankvlakken. Schurend en wringend trokken ze voorbij, onder het produceren van schelle, chromatische pijnkreetjes.


De tol van het uitvergroten -geen overzicht - betaalde de Rus vooral in Beethovens Mondscheinsonate. Het openingsdeel, vaak verkitscht, wilde Kissin eens helemaal anders aanpakken. De vraag was alleen of zulke maagdelijke noten zich lenen voor een fundamentele zoektocht naar de waarheid.


Des te spannender waren de momenten waarop Kissin zijn dwarsigheid liet varen en, zoals in Chopins Nocturne opus 32 nr. 2, zijn fenomenale vermogens inzette voor het vertellen van een coherent verhaal. Met de linkerpink een stuwende bas, rechts een gewelfde melodie en tere vulstemmen ertussen: moeilijker hoeft het opwekken van extase niet te zijn.


Kissin verhevigde die orkestratiekunst in Chopins Derde pianosonate. Adembenemend hoe hij klanken uit tegengestelde richtingen liet aanwaaien en ze toch in elkaar paste, al kreeg je tegelijkertijd de indruk dat zulke toverkunst niet immuun was voor routine.


Nu maar afwachten of de Amsterdammers voor hun dure geld meer dan drie beheerste toegiften krijgen. Na Prokofjevs 'sinaasappelmars' was het in de Doelen over en uit.


Beethoven, Chopin, Barber. Jevgeni Kissin (piano). Rotterdam, de Doelen, 22/2. Herhaling Amsterdam, Concertgebouw, 26/2.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden