Reportage Lagos

Totdat beloftes van werkgelegenheid worden waargemaakt door de Nigeriaanse elite, komen de bewoners van Lagos op alternatieve wijze rond

Werk, werk, werk is de belofte van de schatrijke elites bij de presidentsverkiezingen in Nigeria, die zaterdag na een week uitstel alsnog moeten plaatsvinden. Intussen scharrelen in Lagos de vele jonge mannen op straat een bestaan bijeen aan weerszijden van de wet. Een ochtend in de buurt Ketu.

De King of Boyz (midden, in het blauw) geeft een bestuurder een betaalbewijs van de lokale ‘vakbond’. Beeld Foto Mark Schenkel

De area boys heffen belasting in hun buurt 

De King of Boyz neemt een hijs van zijn sigaret, een teug uit zijn fles met Chelsea gin en theezakjes (‘goed tegen de malaria’) en stapt af op de gedwee gestopte bestuurder van een gele tuktuk. ’50 naira’, beveelt de King of Boyz. De vorst geeft de bestuurder in ruil voor de 12 eurocent een keurig crèmekleurig bonnetje van de lokale ‘vakbond’.

‘Wij hoeven niemand hier te dwingen tot betalen, iedereen kent ons al’, legt de King of Boyz uit tussen zijn ­onderdanen, op een straathoek met dampende kookpotten vol bonen, grijze plastic bakken verse vis en zwarte teilen vol knijpzakjes met rum en gin van Jack Wood, Captain Jack en Fire.

De King en zijn jongens, ‘te veel om te tellen’, zijn area boys, ze claimen hun buurt en heffen belasting. Niet goedschiks, dan kwaadschiks – laat je niet van de wijs brengen door het straatnaambordje Love All Street. De broer van de King werd doodgeschoten na een ruzie, fluisteren de mensen, al houdt de King het op een ‘vergiftiging’. Obama hoort ook bij de groep, op zijn cap staat ‘Obama’.

De King is hier op de stoffige straat dan de baas, zijn opbrengsten gaan naar de chairman. Die staat hoger op de ladder van corrupt bestuur, machtspolitiek en patronage in ­Lagos, een ladder die boven- en onderwereld met elkaar verbindt en in Nigeria soms tot in de hemel lijkt te reiken.

De rijken op Lagos’ Victoria Island zien ons als niets, ze willen niet dat wij hun status en hun eiland bereiken, ze ondermijnen ons, ze betalen andere jongens in onze buurt, waarschuwt de King. ‘Maar ik ben een burger van deze buurt. Dit is mijn buurt.’

Inzamelaars tillen een muskietennet vol plastic op een vrachtwagen. De baal van 68 kilo levert 15 euro op. Beeld Foto Daniel Rosenthal

De inzamelaars hebben hoe dan ook wel business

Plastic discrimineert niet. De ­Igbos, de Hausas, de Yorubas: jongens van alle bevolkingsgroepen rollen muskietennetten ­barstensvol flessen door de modder, de netten staan op knappen. Hard gekraak tussen scharrelende kippen, mekkerende geiten, krassende slijptollen en bonsende videohallen van hout.

68 kilo schoon aan de Chinese haak is de haast manshoge baal plastic, dat is 6.000 naira (15 euro). We verkopen de tientallen balen die je hier ziet aan groothandelaren, zegt Omonla tussen zijn jongens. Ze nemen een pauze op houten bankjes en witte plastic stoelen zonder ruggen, ze rollen joints, legen een krat Trophy-bier en vegen het zweet van hun gezichten.

Omonla, dat betekent in de Yoruba-taal grote jongen. Musa Sirukru van 20 voert op de dumpplaats 45 andere jongens aan, op zijn zwarte cap staat ‘Omonla K2’, niet van de berg K2 – al zou dat kunnen tussen deze bergen van plastic – maar van de naam van de buurt hier, Ketu. Inkomsten draagt Omonla af aan zijn voorzitter, ‘ik ben hier het oog van de voorzitter’.

Omonla komt uit Lagos, hij stopte met school. ‘Er was geen geld, ik leef allang op de straat.’ Wild idee: Omonla als president. Wat zou hij doen? ‘Zorgen voor banen.’ Buiten de wereld van de fantasie, in het echt, denkt hij aan vervoer. ‘Ik wil personenbusjes voor me laten rijden.’

Maar in Lagos is er hoe dan ook wel business, ‘meer dan genoeg mensen, schepen komen naar Nigeria, de zaken lopen goed. Here I can hustle.’ Een week plastic inzamelen levert Omonla zelf 20.000 naira op – zijn jongens zamelen trouwens ook blikjes in.

Samuel (links, staand) wil uitsmijter worden. ‘Dat werk kan gevaarlijk zijn, maar niemand rotzooit met ons.’­ Beeld Foto Daniel Rosenthal

De gewichtheffers blijven op het rechte pad

Samuel ligt met zijn V-vormige rug op een bankje, zes roestige remschijven aan een metalen staaf perst hij omhoog op het autokerkhof vol bumpers, banden en bougies. Zijn sixpack spant zich aan en de aders in zijn bovenarmen barsten bijna. Geschraap van gewichten op de betonnen ondergrond; uit de rode muziekspeler aan de grauwe bakstenen muur stroomt Tupac. Fitnessclub Mercyland doet zijn dagelijkse ding in de open lucht.

‘Ik heb plannen om uitsmijter te worden’, zegt Samuel, terwijl hij even uitrust op de motorkap van een Volkswagen met lege banden. ‘Dat werk kan gevaarlijk zijn, maar niemand rotzooit met ons’, lacht hij.

Uitsmijter. Dan verdient Samuel meer dan met wat hij nu doet, het wassen van kleren van buurtbewoners. Hij heeft thuis een wasmachine. Vaak valt de stroom uit.

Boksen deden ze ook, tot de boksbal het begaf. Voedingssupplementen, daar heeft Samuel geen geld voor. ‘Rauwe eieren met melk neem ik, en rundvlees. Soms als ik helemaal geen geld heb, doe ik geen work-out. Je moet jezelf dan niet te veel belasten.’

Een gezond lichaam levert een gezonde geest op ja, daar gaat het Samuel ook om. Een buurtbewoner rijdt langs in zijn blauwe auto, hij drinkt een halve liter Heineken. Bodybuilding helpt Samuel ‘me te verzetten tegen niksdoen en tegen problemen maken’. De fitnessclub ‘brengt goede mensen samen.’

God is Samuels schepper, Hij helpt hem – net zoals de gewichten – op het rechte pad te blijven. Michael, ook van de fitnessclub, wil model worden, of acteur in Nigeria’s filmindustrie Nollywood. Samuel en ­Michael bezoeken de pinksterkerk, Michael bespeelt er de drums. Een jointje op z’n tijd? Vooruit dan. Maar sigaretten: nee.

Samuel gaat zaterdag stemmen, al is politiek in Nigeria ‘een smerig spel’. Verbetering blijft mogelijk, houdt hij zichzelf voor. ‘Lagos is hard, dus je moet positief blijven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden