'Totalitair' Amerika grondig ontmaskerd

Nog maar een paar weken geleden waarschuwde Naomi Wolf voor de donkere wolken die zich samen zouden pakken boven het Witte Huis wanneer Sarah Palin en John McCain de verkiezingen zouden winnen....

Activiste en feministe Wolf, schrijfster van de bestseller De zoete leugen of de mythe van de schoonheid, over hoe het schoonheidsideaal ‘vrouwen uitbuit’, probeert ook dit keer weer de Verenigde Staten wakker te schudden. Haar methode is hardhandig. Ze vergelijkt Amerika met historisch totalitaire regimes zoals China en het fascistische Duitsland.

Aan de hand van tien punten wil Wolf aantonen dat het autoritaire Amerika goed te vergelijken is met die andere totalitaire staten uit het verleden. Neem nou het bouwen van geheime gevangenissen. Ze vergelijkt Guantanamo Bay met de kampen in ‘gerechtelijk niemandsland’, waar de nazi’s communisten, misdadigers en anarchisten vastzetten. Ze staaft dit onder meer met een onderzoek van de Seton Hall University. De gevangenen, opgepakt in Afghanistan, werden vervoerd in een stalen scheepscontainer, geboeid en liggend in hun ontlasting om vervolgens in het kamp mishandeld te worden. Weinigen zullen het met Wolf oneens zijn dat deze praktijken niet deugen en ingaan tegen internationale verdragen. Maar toch. Is dat te vergelijken met de gruwelen van Stalins Goelag of Hitlers vernietigingskampen, waar miljoenen zijn vermoord?

De persvrijheid neemt Wolf op diezelfde belerende en strenge toon onder handen. Ze presenteert informatie uit een rapport van de organisatie ‘Reporters Without Borders’, waarin staat dat drie journalisten in Irak door het Amerikaanse leger zouden zijn gedood. Zelfverdediging, zegt het leger, een regelrechte aanslag, stelt het rapport. De foto waarop Bush op een vliegdekschip de overwinning in Irak verkondigt, vergelijkt Wolf met Triumph des Willens, dé propagandafilm van Leni Riefenstahl uit 1934.

Waarom toch? Is het beknotten van persvrijheid in Amerika te vergelijken met de greep van Mussolini op de radio of de totale controle van Goebbels op de pers in het Derde Rijk? De voorbeelden overtuigen niet.

Wolfs voortdurende vergelijkingen met het fascisme verzwakken haar soms terechte kritiek (bijvoorbeeld op de Patriot Act, die Amerikaanse burgers in hun vrijheden beknot). Zonder de deels systematische schending van de mensenrechten van de laatste jaren ook maar enigszins te willen bagatelliseren, zó ernstig is de situatie ook weer niet. De angst dat Amerika op weg is naar het einde, slaat je na het lezen van Wolfs boek nog niet meteen om het hart.Marlies Dinjens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden