Totaal uitgetafeld

Na de fax en de gsm hebben ze het avondeten afgeschaft. Bij oud-Journaallezer Fred Emmer (65) wordt geconsuminderd. 'Ik vind eten de-erotiserend.'..

Ik geef je alvast de kop', zegt oud-Journaallezer Fred Emmer. 'Afschaffing van het avondmaal.' Even voor vijf wandelt Fred Emmer (65) naar zijn barmeubel van donker eiken. Keurt een fles Roemeense slivovitz, merk Jellinek ('bestaat langer dan de gelijknamige Amsterdamse keiltjeskliniek'), maar opteert voor een Kroatisch destillaat. Op slag van vijven gaat in huize Emmer te Hilversum de bar open. Een haast sacraal ritueel. Drie tot vier neuten, dat is de limiet. Warm eten komt er niet meer op tafel. Geen kano ook, geen sprits, geen bokkenpootje. Dat is vloeken in de kerk.

Misschien troosten mensen zichzelf met al hun gesnaai; hij zou zichzelf verachten. 'Op het strand wordt het schaarse fraaie uitzicht mij ontnomen door amorfe mensen. Volgevreten, schaamteloze mensen in kleine broekjes. Ronduit aanstootgevend vind ik dat.'

Met zo'n uitspraak maak je jezelf niet sympathiek. Soit. Wat denken mensen als een dikke zangeres het podium betreedt? Pas als ze mooi kan zingen, stellen ze hun ongunstige oordeel bij! En je kunt Emmer wel vragen of hij aan een ideaalbeeld van zichzelf moet voldoen, 'maar als je veel broeken bezit, kun je die allemaal weggooien wanneer je vijf kilo bent aangekomen. Dan is mijn overweging: basta. IJdelheid, dat zal best. Ik kom voor mijn ijdelheid uit, de meeste mensen niet'. Dus ontbijt hij soms twee centimeter mee van haar roggebrood met kaas.

De Emmertjes openen de dag verder met een kleintje koffie en sap. Qua lunch één boterham of saucijzenbroodje plus half appeltje en ijsthee (hij). Sla of groente (zij). Hij koopt zijn kleren bij Zeeman. Zij heeft een kindermaatje; scoorde in Tunesië voor vijftien gulden het pakje van een etalagepop. Zijn vier Ray Bans liggen bedrijfsklaar, een gele bij dito hemd. Zijn stem is - net als de hare - alleen nog in commercials te horen. Na vpro's Waskracht ('tussen twintigers die mij als een soort zelfingenomen campfiguur zagen') en een tv-tripje naar rtl5, verwacht hij weinig meer van het Gooise schnabbelcircuit '... mon age'.

Op zijn 52ste nog leuk bij de nos weggekomen, na zich te hebben vergaloppeerd met het inspreken van een anti-abortustekst voor pater Koopman. Kortstondig carrière gemaakt als porno-auteur, Sonja Barend sprak er schande van. Nu maakt hij hooguit notities voor een privé-cartotheek met geliefde films, compleet met uitgeknipte filmsterfoto's. 'Semi-intellectueel frobelen', bromt Emmer, een Jägermeister inschenkend voor zijn Karen.

Zijn verzameling miniatuurgiraffen (vierhonderd stuks) ging de deur uit. De gsm ook, vanwege de straling. En de fax, om al die ongewenste reclame. Vaatwasser, magnetron en cd-speler zijn in huize Emmer niet te vinden. Karen legt uit waarom het fornuis ongebruikt blijft. 'Veel mensen leven om te eten, wij zien dat anders. Ik heb ook totaal geen plezier in koken. Eten is onbelangrijk voor ons.'

Hij: 'Wij vinden eten niet gezellig.'

Zij: 'Ik vind eten vooral onsmakelijk. Kijken hoe anderen dat in hun snorharen laten zitten of met open mond zitten te smakken? Ik eet niet graag met anderen. Vis stinkt heel erg. Spruitjes stinken. De afwas is vet. Boodschappen doen is irritant en vreet tijd. De hele kookcultuur gaat aan mij voorbij. Wij worden misschien van asociaal gedrag beticht, maar dat kan ons niets schelen, hè schat?'

'Is het sociaal wenselijk dat je iemand voor het eten uitnodigt? Wij zeggen: het gaat om samenzijn. Wat je elkaar te melden hebt. Wij hebben een goedgevulde bar. Dat is voor ons primair. Wij kopen over de hele wereld flessen van het land waar we geweest zijn. En om mensen niet dronken of ziek achter het stuur te zetten, bieden we ze er iets te eten bij aan. Maar primair is het drankje. Dan nemen we nu een slok, ik ben al tien minuten over tijd, Fred. Op het leven, nachajiem hè.'

'Lachajiem', corrigeert Fred.

Zij: 'A nous deux, zeggen we ook. Jaaah. A nous deux. Het is Sjors en Sjimmie tegen de boze buitenwereld, hè.'

Fred schenkt in, prikt een vorkje. Op de salontafel heeft Karen hapjes uitgestald. Kip, aardbeien, paranoten, peen. Kaasblokjes met een Zweeds vlaggetje erop geprikt. Zelf zal de gastvrouw pas later een boterhammetje met vegetarisch beleg nuttigen. Fruitsalade toe, that's it.

Zij: 'Jarenlang ben ik met de grootst mogelijk tegenzin achter de vlam gegaan. Ik dacht: "Dat hoort zo, voor je man zorgen." Toen zag ik dat hij met lange tanden zat te eten. Er kwam een buikje. Pas na jaren zei hij: "Eigenlijk hoeft die warme hap voor mij niet." Ik zei: "Schat, waarom heb je dat niet twintig jaar eerder gezegd?" Toen heb ik het schortje afgedaan en heb nooit meer gekookt. De kilo's vlogen er af. Nooit meer opgeblazen gevoel voor het slapen. Er zijn mensen die een ongelukkig seksleven hebben en dat verdringen door eten. Een surrogaat. Het is een orale bevrediging. Zeg jij het maar, Fred.'

Hij: 'Wij zien mensen er vaak op aan, mogelijk ten onrechte, dat ze helemaal geen seks meer hebben of het liever niet zouden hebben. En dat zijn toevallig wel mensen voor wie de keuken het centrum van het leven is.'

Zij: 'Die vreselijke uitdrukking dat de liefde van een man door de maag gaat. Daar kwam mijn vriendinnetje mee aanzetten als ik het had over verleidingskunst. Het klinkt niet erg feministisch, maar ik vind het leuk om een man te kunnen verleiden. Al begrijp ik dat ik daar nu te oud voor word gevonden. Mijn vriendin vond: lekker koken voor je man, borreltje erbij en dan raakt-ie wel in the mood. Dat geloof ik nou juist niet. Koop jij eens een mooi pakje of een mooie jarretelgordel, iets heel subtiels. Dan weet je dat die man daar op valt. Ik wil ook nooit eerst met een man uit eten en dan met hem naar bed. Nee, eerst met hem naar bed en misschien daarna uit eten. Daar stond ze van te kijken. Maar later had ze het zelf in praktijk gebracht.

'Ik vind eten de-erotiserend, weerzinwekkend bijna. Maar ik moet niet naar de Italiaan gaan, dan gaat het mis. Daar verzet ik me tegen. Het is een levenslang dieet. Ik kom uit het Twiggy-tijdperk, dat was op de middelbare school het ideaal. We hebben allebei een weerzin tegen vetrollen. Uit ethisch oogpunt. Zeg ik dat goed, Fred?'

Hij: 'Esthestisch oogpunt.'

Zij: 'In mijn klas zat Hella Asscher, nu mevrouw Freek de Jonge. Wij haatten elkaar. Ik was te dik en werd weggehoond door Hella en haar vriendinnen. Vanuit dat minderwaardigheidscomplex is de stimulans gekomen om niet meer mee te doen met het gezellige theekransje thuis, met koekjes en bonbons. Ik leefde van een halve boterham per dag en werd heel depressief, ik menstrueerde niet meer, ik woog 39 kilo. Puur anorexia. Ik wilde niet volgroeien. Ik ben nu 49 en het is me gelukt. Ik ben nooit meer aangekomen. Het is iedere dag lijden en lijnen.'

Hij: 'Vrijwillige veroordeling tot levenslang. Mag ik je die kop boven het artikel cadeau doen?'

Zij: 'Je staat buitenspel in het sociale gebeuren, dat is een feit. Laatst heb ik Hella op een receptie ontmoet. Ze vertelde over haar heel erg geslaagde leven. Ik moet er bij zeggen: ik was de enige niet-joodse in de klas. Ze zei: "Je bent nu toch met een joodse man getrouwd!" Zo van: je hoort er toch nog bij. Hella was zo dun als een ballerina toen ze in de vierde van school ging. En weer maakte ze me klein, in haar verhalen over hoe goed het haar wel ging.'

Hij: 'Ze heeft gloire par proximité, de beroemdheid van Freek straalt op haar af, natuurlijk.'

Zij: 'Ach schat, jij bent het mooiste wat me is overkomen, al vonden mijn vriendinnen jou een rechtse bal. Waarom? Omdat Fred toevallig abn spreekt?'

Wij vieren dat Fred op zijn 45ste zijn mo Engels haalde. Verjaardagen vieren we niet. Voor ons geen paasbrunch of kerstboom. We hebben Freds scheiding gevierd, terwijl hij door diepe dalen is gegaan. Dan trekken we een flesje open. Geluk moet je vieren. Geluk is het evenwicht tussen hersenen en hormonen; dat ik zowel geestelijk als seksueel aan mijn trekken kom. Wat is er mooier? Dat vieren we elke dag om vijf uur. Als de bar opengaat.

Je hoeveelste is dat, schat? Ik wil wel dat je er thee bij drinkt, hoor. Hij kan zo heerlijk het Jean Gabin-loopje doen, hè schat. Never a dull moment met Fred.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden