Opinie

'Tot voor kort hield ik een goed gevoel aan doucheplassen over'

Columnist Daniël Samkalden betaalde twee euro extra om zijn overtocht naar Terschelling klimaatneutraal te maken, nadat hij met 150 kilometer per uur naar Harlingen was gereden om de boot nog te halen. 'Je zegt dat je een verantwoordelijke wereldburger bent, maar ondertussen ren je rond als een kip zonder kop.'

Beeld ANP

Plofkip is duurzamer dan vrije uitloopkip, zegt Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de raad van bestuur van de universiteit Wageningen, in een column afgelopen vrijdag. Het is simpel: een vrije uitloopkip groeit langzamer, produceert minder en leeft langer waardoor je meer voer nodig hebt, wat meer grond en grondstoffen per kip betekent en meer uitstoot van broeikasgassen. Zo is het ook bij de melkkoe: een koe die 10.000 liter melk produceert heeft per liter melk 30 procent minder energie nodig dan twee koeien van 5000 liter.

Met de dreigende voedselcrisis, de opwarming van de aarde en de toenemende schaarste aan landbouwgrond, moeten we juist toe naar intensievere en schonere veeteelt. Het is waanzin dat Wakker Dier voor heel Nederland besluit dat dierenwelzijn boven duurzaamheid gaat, schrijft hij.

Gebalde vuist
Ik heb het beste voor met de wereld, heb ik lang gedacht, maar het duizelt me steeds vaker. Duurzaam. Biologisch. Bewust. Puur. Eerlijk. Al op mijn negende richtte ik met een vriendje een natuurorganisatie op: de Nederlandse Natuur Organisatie; een naam die aan duidelijkheid weinig te wensen overliet. We namen ons voor langs de deuren te gaan om flessen op te halen en mensen te bekeren om vegetariër te worden. We haalden er de Gooi- en Eemlander mee: we staan op een grote foto met het eerste exemplaar van ons zelfgemaakte bijbehorende maandblad in de ene hand, terwijl we onze andere in een vuist hebben gebald die we strijdvaardig ten hemel heffen op pagina zeven. 'Als we nu niets doen zullen we uiteindelijk allemaal ten onder gaan,' zegt de negenjarige Daniël Samkalden.

Voor 15 gulden kon men jaarabonnee worden. Zes mensen deden dit, waaronder mijn vader. Ik incasseerde het geld en verzuimde ooit nog een tweede editie te vervaardigen. De strijkstok van een gemiddelde hulporganisatie is er niets bij. Niet één lege fles haalden we op.

Ik bleef vegetariër tot ik enkele jaren terug voor de dierenlobby op het dierenbal op dierendag gratis voor het dierenwelzijn het dierendaglied mocht schrijven en ten gehore bracht. Toen het vegetarische publiek tijdens mijn optreden niet de moeite nam te stoppen met praten noch mij na afloop te bedanken, besloot ik weer vis te gaan eten. Biologisch gekweekte vissen, tot ik las dat ze gevoed werden met sardines die door monsterschepen met reuze-sleepnetten uit de oceaan worden geschept. Goed leven, terwijl het strikt genomen niet hoeft, het vergt vermoeiend veel onderzoek en een Messiaanse discipline.

Langer douchen
Ook raak ik steeds verder de weg kwijt op het gebied van wat Dijkhuizen duurzaamheid noemt. Ik plaste onder de douche, omdat GroenLinks zei dat dat goed voor het milieu was. Zonet las ik juist dat mensen die doucheplassen veel langer douchen en dus méér water gebruiken. Ik ook, want inzepen en plassen kan ik niet tegelijkertijd, daarna douchte ik extra lang door om er zeker van te zijn dat de urine is weggespoeld en boen ik de douchebak nog na met chloor, Cif en allesreiniger zodat ik rustig mijn tandenborstel kan laten vallen. Tot voor kort hield ik daar een goed gevoel aan over.

Ik ging dit weekend heen en weer naar Terschelling en betaalde Rederij Doeksen vrijwillig 2 euro extra om mijn overtocht klimaatneutraal te maken, nadat ik met 150 kilometer per uur naar Harlingen was gereden om de boot nog te halen. Geen idee waar het geld heengaat. Ik heb 'groene' stroom, maar vergeet iedere dag de kachel uit te zetten. Ik koop biologische, ongefilterde wijn verscheept uit Australië. Je zegt dat je een verantwoordelijke wereldburger bent, maar ondertussen ren je rond als een kip zonder kop.

Uitgeholde marketingtermen
'Duurzaam' en 'biologisch', zijn ondoorzichtige, uitgeholde marketingtermen voor mensen zoals ik. Een marginale groep die het op prijs stelt met een gesust geweten boodschappen te doen voor de dubbele prijs. Daarmee is fundamenteel nog niets gewonnen. Het is nodig dat deze begrippen gedefinieerd en controleerbaar worden. Evenzo belangrijk is het dat rechtsom mensen het weten als ze plofkip kopen en wat dat inhoudt. Dáár is de slag te winnen. Niet in emotionele chantage of in economische krachttaal.

Al zal ik mijn eten in een andere winkel kopen dan Aalt Dijkhuizen, ik onderschrijf zijn conclusie dat consumenten op basis van eerlijke informatie zelf moeten bepalen of ze dieren als etenswaar willen behandelen of liever doodknuffelen.

Daniël Samkalden is schrijver en columnist van Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden