Tot op de bodem

Terwijl in Irak nu bijna dagelijks Amerikaanse militairen om het leven komen, maken de Britten onderling ruzie over de aanloop naar de Tweede Golfoorlog....

Een belangrijk argument voor Bush en Blair om Saddam Hussein ten val te brengen, was het veronderstelde gevaar van de massavernietigingswapens. Drie maanden na de oorlog is er echter nog geen enkel wapen aangetroffen. Dus is in Londen meteen de vraag opgeworpen of Blair de Britten heeft voorgelogen om de geesten rijp te maken voor een omstreden oorlog. Het is het allerzwaarste verwijt dat men democratische politici kan maken. Zij hoeven geen heiligen te zijn, maar als aangetoond wordt dat ze zich hebben bediend van leugens, moeten ze opstappen.

Een Lagerhuis-commissie heeft nu vastgesteld dat Blair het parlement niet heeft misleid. Wel blijkt dat hij het risico van de massavernietigingswapens heeft aangedikt. Zo stond in een regeringsdocument dat Irak in staat was binnen 45 minuten zulke wapens in te zetten. Die informatie bleek evenwel gebaseerd te zijn op één enkele, discutabele bron.

Het commissierapport weerspreekt voorts BBC-berichten dat die gewraakte 45-minuten-passage in het document terecht was gekomen door toedoen van Alastair Campbell, hoofd communicatie van Blair. Maar wie op Downing Street 10 dan wel verantwoordelijk is, wordt in het midden gelaten. De dader ligt op het kerkhof.

Dat is het onbevredigende aan het rapport. Bovendien maakt het onderzoek waarschijnlijk ook geen einde aan het conflict tussen Blair en de BBC. De premier kan erop wijzen dat de commissie Campbell vrijpleit, maar de omroep kan aanvoeren dat de ontlastende verklaring slechts tot stand kwam nadat de commissievoorzitter, lid van Blairs Labourpartij, bij stakende stemmen de doorslag gaf.

Kortom, de massavernietigingswapens zullen de gemoederen blijven bezighouden. Bush en Blair hebben de dreiging overdreven, tot de uiterste grenzen van hun geloofwaardigheid. Dat is laakbaar. Maar dat er nog geen wapens zijn gevonden, wil niet zeggen dat ze er niet zijn, of nooit zijn geweest. Dat Saddam ze uit eigener beweging heeft vernietigd, blijft onwaarschijnlijk. Stuurde hij eind 1998 de wapeninspecteurs zijn land uit om vervolgens braaf alle verboden wapens te ontmantelen? Dat valt moeilijk te geloven. En waarom werkte hij dan dit voorjaar niet volop mee met de inspecteurs van Blix? De kwestie moet tot op de bodem worden uitgezocht: niet alleen straks door historici, maar reeds nu door de controleurs van de macht, zowel in de Verenigde Staten als in Groot-Brittannië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden