Torpedo kwam van Noord-Korea

Het Zuid-Koreaanse patrouilleschip Cheonan is op 26 maart wel degelijk door Noord-Korea tot zinken gebracht. Noord-Korea dreigt met totale oorlog bij represailles....

Van onze correspondent Hans Moleman

SHANGHAI Een nachtelijke sluipaanval van een kleine Noord-Koreaanse duikboot heeft op 26 maart het Zuid-Koreaanse patrouilleschip Cheonan tot zinken gebracht.

De torpedo die het schip in tweeën reet, was van Noord-Koreaanse makelij, zo heeft een internationaal onderzoeksteam vastgesteld aan de hand van brokstukken van het projectiel die op de zeebodem zijn gevonden.

Noord-Korea noemde het bewijsmateriaal dat donderdag door Seoul werd getoond vals, maar verwierf voor die ontkenning geen steun van bondgenoot China. De Chinese regering ontweek de heikele kwestie en beperkte zich tot een oproep aan de beide Korea’s om het hoofd koel te houden.

Zuid-Korea had een team van marinedeskundigen uit de VS, Zweden en Australië gevraagd de toedracht te onderzoeken van de ramp met de Cheonan, waarbij 46 Zuid-Koreaanse militairen de dood vonden. Volgens de experts komen de gevonden brokstukken overeen met een model torpedo dat door Noord-Korea wordt gemaakt. Op een van de onderdelen stond in het Koreaans ‘nummer 1’, waarmee de puzzel compleet werd.

Het onderzoek wees ook uit waar de duikboot vandaan kwam. Uit observaties van inlichtingendiensten blijkt dat de onderzeeër drie dagen voor de aanval met een duikbootmoederschip en enkele andere kleine duikboten uit een Noord-Koreaanse marinehaven aan de Gele Zee vertrok. Enkele dagen na de aanval voer dezelfde eenheid de haven weer binnen.

Totale oorlog
Noord-Korea lardeerde zijn ontkenning van verantwoordelijkheid voor het incident met het dreigement dat er ‘totale oorlog’ zou volgen, mocht Zuid-Korea militaire represailles overwegen. Zuid-Korea heeft van meet af aan gezegd dat het de kwestie na het onderzoek zal voorleggen aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

De timing van het incident is opvallend. Deze zomer is het zestig jaar geleden dat de Koreaanse oorlog begon. Daarbij werd Noord-Korea gesteund door Rusland en China, en Zuid-Korea door de VS en een reeks geallieerden, onder wie Nederland. De oorlog was even wreed als vergeefs: zo’n drie miljoen mensen – vooral Koreaanse burgers – kwamen om, geen van de kampen boekte terreinwinst.

Het conflict werd besloten met een wapenstilstand, waardoor beide Korea’s formeel nog steeds op voet van oorlog zijn. De gedemilitariseerde zone die de grens vormt tussen beide landen geldt anno 2010 als de zwaarst bewaakte scheidslijn ter wereld.

Economisch zijn de twee Korea’s ver uit elkaar gegroeid: Zuid-Korea is een welvarende democratie geworden, het noorden een verpauperde dictatuur die dreigt met gammele, zelfgemaakte raketten en kernwapens, terwijl het land verder alleen dankzij voedselhulp en olie van buiten overeind blijft.

Massage
Vooral China steunt Noord-Korea, omdat het geen chaos aan zijn noordoostelijke grens wil. Het incident met de Cheonan verhoogt de druk op de Chinezen om effectiever te worden in de massage van Kim Jong-Il. De Noord-Koreaanse leider was onlangs nog op bezoek in Peking. Daar kreeg hij van zijn Chinese collega Hu Jintao te horen dat hij niets moest doen wat de veiligheid in de regio in gevaar kunnen brengen.

Onduidelijk is echter of China zijn eindeloze geduld met de kameraden in Pyongyang handhaaft. Sommige diplomaten zien het resultaat van het jongste bezoek van Kim als een kentering, omdat China geen nieuwe hulp zou hebben toegezegd.

De Zuid-Koreanen en de internationale gemeenschap kunnen de aanval op de Cheonan onmogelijk over hun kant laten gaan, maar zijn beperkt in de mogelijkheden om het bewind in Pyongyang aan te pakken.

Een militaire vergeldingsactie is uitgesloten, omdat die zal leiden tot gevaarlijke escalatie van de spanningen op het Koreaans schiereiland. Wapengekletter zou ook vergaande economische gevolgen hebben voor zowel Zuid-Korea als buurland China.

Dan resteren internationale sancties. Kim Jong-Il, al zo vaak bestraft, zal er niet erg van onder de indruk raken. Hij calculeert dat China hem de hand boven het hoofd zal blijven houden.

Peking steunde vorig jaar wel sancties tegen Noord-Korea nadat het een kernproef had uitgevoerd . Maar de uiterst terughoudende reactie op de jongste oorlogsdaad van Pyongyong wijst erop dat Kim eenvoudig gelijk kan krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden