Topoverleg in Den Haag over Brunssum; vernietigen raadsbesluit door minister zou 'kanonschot' zijn

Minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken heeft donderdagmiddag in Den Haag overleg met de commissaris van de koning in Limburg, Theo Bovens (CDA), over de ontstane situatie in Brunssum. Ook de opgestapte burgemeester Luc Winants (CDA) is daar bij. Dat heeft de woordvoerder van Ollongren bevestigd.

Minister van Binnenlandse Zaken Ollongren. Beeld anp

Dinsdagavond besloot de gemeenteraad dat de omstreden wethouder Jo Palmen kan aanblijven. Ollongren wilde dat hij zou opstappen. Vrijdag na de ministerraad zei Ollongren dat zij de raadsvergadering zou afwachten, alvorens eventueel in te grijpen.

Palmen (Burger Belangen Brunssum) werd in oktober tot wethouder benoemd, nog voordat een integriteitsonderzoek was afgerond. De uitkomst daarvan bleek negatief, vanwege een geschil tussen de gemeente en Palmen over een stuk grond. Het onderzoek is overigens niet openbaar gemaakt. Palmen wil een nieuw onderzoek.

Precedentloze vernietiging

Ollongren kan het kabinet voorstellen het raadsbesluit te vernietigen op grond van artikel 132 van de Grondwet. Daarin staat (lid 4) dat de Kroon een besluit van een decentraal bestuur kan vernietigen 'wegens strijd met het recht of het algemeen belang'. Ollongren wil met Bovens en Winants bespreken of zo'n precedentloze vernietiging, waar de oppositie in Brunssum haar om heeft gevraagd, de enige optie is.

'Ik zou daar heel terughoudend mee zijn', zegt Paul Bovend'Eert, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit. 'Palmen heeft de steun van een meerderheid van de raad. Het integriteitsrapport is geheim en opgesteld door een particulier bureau. Met welke argumenten kan de minister dan straks in de Tweede Kamer een eventueel wetsvoorstel ter vernietiging verantwoorden?'

In de vorige eeuw is door het Rijk drie keer ingegrepen in gemeenten wegens 'taakverwaarlozing' (artikel 132, lid 5). Het bekendste voorbeeld is de gemeente Finsterwolde, waar een regeringscommissaris de taken van het (communistische) gemeentebestuur overnam. In deze eeuw is een ingreep in Delfzijl overwogen, maar uiteindelijk niet uitgevoerd.

Van grove verwaarlozing door de raad is in dit geval echter geen sprake. Bovend'Eert: 'Als belangenverstrengeling het probleem is, zou de oplossing beter gezocht kunnen worden in het ontkoppelen van die belangen. Bijvoorbeeld door af te spreken dat juridische procedures tussen gemeente en Palmen gedurende zijn wethouderschap worden stilgelegd.'

Ook emeritus hoogleraar staatsrecht Joop van den Berg is huiverig voor een ingreep. 'Als je aan de bewegingsvrijheid van de gemeenteraad komt, moet je je wel goed afvragen waar je mee bezig bent. Want onrechtmatig kun je dit besluit niet noemen. Het zou een kanonschot zijn, omdat door allerlei terechte waarborgen in ons bestel een vliegenmepper ontbreekt.'

Dinsdagavond besloot de gemeenteraad dat de omstreden wethouder Jo Palmen kan aanblijven. Beeld anp

Wat is er toch aan de hand met Brunssum?

Moord op een drugsdealer, uzi's, hennepkwekerijen, bussen die met stenen worden bekogeld. En een burgemeester die zijn ambt neerlegt omdat een omstreden wethouder niet wil opstappen. Het lijken grotestadsproblemen, maar het is Brunssum, een Limburgs stadje met 28 duizend inwoners.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden