nieuwsEU-TURKIJEDEAL

Topontmoeting Michel-Erdogan moet migratiepact redden

EU-president Charles Michel en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan proberen maandagavond nieuw leven te blazen in de EU-Turkijedeal die ongecontroleerde migratie naar Europa moet voorkomen. 

De topontmoeting maandagavond is het directe gevolg van het bezoek van Michel vorige week woensdag aan Erdogan in Ankara.Beeld via REUTERS

Op extra geld hoeft Erdogan vooralsnog niet te rekenen, wel op beloften van de EU tempo te maken met eerdere toezeggingen over meer handel en het visumvrij reizen van Turken naar Europa.

Deëscalatie van de spanning aan de Turks-Griekse grens is de inzet van de speciale topontmoeting tussen Michel en Erdogan in Brussel. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie is ook aanwezig, de Commissie moet eventuele afspraken uitwerken. Dat Erdogan naar Brussel komt, werd zondagavond door diplomaten en EU-ambtenaren als een ‘gunstig teken’ bestempeld. Aan het bezoek zijn dagen van intensief diplomatiek overleg tussen Brussel en Ankara voorafgegaan.

Michel wil af van Erdogans chantagepolitiek waarbij hij migranten doorlaat naar Griekenland om concessies van de EU af te dwingen. Momenteel bivakkeren tienduizenden migranten in miserabele omstandigheden aan de grens die door Griekenland potdicht wordt gehouden. De acties van Erdogan staan haaks op het akkoord dat de EU en Turkije in maart 2016 sloten – met een grote inbreng van de Duitse bondskanselier Angela Merkel en premier Mark Rutte – om de migratiestroom te beteugelen. Dat akkoord leidde tot een spectaculaire daling van het aantal migranten op weg naar Europa, alsook tot een grote afname van het aantal mensen dat in de Egeïsche Zee verdronk tijdens de overtocht in gammele bootjes naar de Griekse eilanden.

Erdogan wil meer geld van de EU voor de opvang die zijn land biedt aan bijna vier miljoen vluchtelingen. Conform de afspraak uit 2016 trok de EU daarvoor 6 miljard euro uit. De lidstaten willen op dit moment niet over meer geld praten, dat ligt politiek uiterst gevoelig. Michel en Von der Leyen zullen hun gast erop wijzen dat van die 6 miljard euro nog 1,3 miljard beschikbaar is. Pas als al het geld is uitgeven, is de EU bereid te praten over meer financiële steun.

Michel zal Erdogan ook voorhouden dat – in weerwil van het akkoord uit 2016 – Griekenland nauwelijks migranten naar Turkije heeft teruggestuurd. In totaal gingen er 2.084 migranten terug (grotendeels vrijwillig) terwijl de EU ruim 26 duizend vluchtelingen uit Turkije overnam.

Visumvrij reizen

Om Erdogan te bewegen migranten niet langer als politiek wapen te gebruiken, wil de EU serieus werk maken van het visumvrij reizen voor Turken naar de EU en een uitbreiding van de handel. Beide zaken maakten deel uit van het 2016-akkoord maar raakten in het slop na de mislukte staatsgreep in Turkije in juli dat jaar en de manier waarop Erdogan alle oppositie knevelde. De EU eist dat Turkije aan alle voorwaarden voor de visumliberalisatie voldoet. Voor de modernisering van de douane-unie tussen Turkije en de EU zijn het vooral de lidstaten die moeten bewegen.

Verder zal Michel de Turkse president er op wijzen dat de Navo, waarvan Turkije een belangrijk lid is, eerder Ankara steun toezegde voor de veiligheid van het land.

De topontmoeting maandagavond is het directe gevolg van het bezoek van Michel vorige week woensdag aan Erdogan in Ankara. Dat verliep veel voorspoediger dan verwacht. Diplomaten menen dat Erdogan beseft dat zijn poging om de EU uit elkaar te spelen met een nieuwe migrantenstroom – hij voorspelde dat vele regeringen zouden vallen – heeft gefaald. Inmiddels houdt Turkije de zeegrens met Griekenland weer dicht voor migrantenbootjes en ook aan de landsgrens lijkt de situatie rustiger.

In hét centrum van de mensensmokkel zijn migranten (nog steeds) onzichtbaar

De Turkse president Erdogan zette onlangs de poorten naar Europa voor vluchtelingen open. Het zou in Ayvalik, hét centrum voor mensensmokkel, te merken moeten zijn. Gek genoeg is dat niet zo, ziet verslaggever Rob Vreeken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden