Column

Topman blijft godsvermogen verdienen

Paul Polman, CEO van Unilever UK. Beeld afp

Voelt u zich, vroeg een grote Amerikaanse krant onlangs aan de chief executive officer van een onderneming die over de hele wereld zeep en theezakjes verkoopt en 175 duizend mensen in dienst heeft, gemakkelijk onder uw miljoenensalaris of vindt u dat u niet zo veel zou moeten krijgen?

De man zei niet 'dat ligt complex'. Hij zei niet 'dat moet u bezien in de marktconforme context van een global player die concurreert met de City van Londen'. Hij zei niet 'in feite is mijn loon alleen maar omlaag gegaan'.

Hij zei: 'Het laatste, beslist. Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel verdiend. Het is altijd te veel, vergeleken bij de mensen die ook hard werken en niet de mogelijkheden hebben die ik heb gehad. Mensen op ons niveau zouden niet gemotiveerd moeten zijn door salaris. Als ze me twee keer zoveel zouden betalen, zou ik niet twee keer zo hard werken, omdat ik nu al de maximale tijd en energie in het bedrijf steek. Soms schaam ik me over de hoeveelheid geld die ik verdien. Ik voel me opgelaten. De commissarissen hebben getracht mijn salaris te verhogen, en ik heb dat steeds geweigerd - niet uit heldhaftigheid, maar omdat er gezond verstand moet zijn. Ceo's denken dat zij niet meetellen als ze geen salarisverhoging krijgen. Dit veroorzaakt abnormaal gedrag.'

Er klonk alom applaus voor Paul Polman, geïnterviewde in bovenstaand fragment, topman van Unilever en man die grossiert in aforismen als 'cynisme is de laagste vorm van verantwoordelijkheid nemen'.

Als ik tegen een opdrachtgever zou zeggen dat ik me opgelaten voel bij de bedragen die hij voor mijn stukjes neertelt, is mijn tarief waarschijnlijk al gehalveerd nog voordat ik ben uitgesproken. Kennelijk werkt het bij Unilever anders, want hoewel Polman al jaren rondtoetert dat hij veel te veel verdient, kreeg hij in 2014 gewoon 9.561.421 euro aan salaris, bonus, pensioen et cetera mee naar huis - 24 procent meer dan vorig jaar, volgens het jaarlijkse topsalarissenoverzicht dat de Volkskrant afgelopen zaterdag afdrukte.

Het Volkskrantonderzoek concentreerde zich op de loonkloof, het verschil tussen het loon aan de top en het gemiddelde loon op de werkvloer - zo krijgt Polman 273 keer meer dan de gemiddelde Unileverarbeider. De krant behandelde deze kloof als een groot en groeiend probleem, maar buiten op straat zag ik nergens woedende loonslaven van Heineken, Reed-Elsevier, Wolters Kluwer of Shell - stuk voor stuk bedrijven waar de bestuursvoorzitter meer dan 100 keer zo veel verdient als de gemiddelde werknemer.

De vakbonden reageerden boos, uiteraard, dat hoort bij hun taakomschrijving. Er werd een oude filosoof aangehaald die een factor 5 al aan de overdreven kant achtte. Er is een commissie bezig met nieuwe regels voor 'goed ondernemingsbestuur', waar afspraken over de loonkloof mogelijk onderdeel van gaan uitmaken.

Maar de werkvloer zelf, goeddeels geen lid van de vakbond, hoor je nooit. De ondernemingsraden zijn, schreef de krant, 'niet altijd even kritisch en moedig' - een aardige manier om te zeggen dat er te vaak sukkels en slijmjurken in zitten die graag zelf ooit zo veel hopen te verdienen als de baas. En de enkele topman die zegt dat hij te veel krijgt, blijft gewoon een godsvermogen ontvangen.

Het slagveld overziend vraag je je af wie hier iets aan gaat veranderen. En waarom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden