nieuws papa john's

Topman Amerikaanse pizzaketen Papa John's weg om uitspreken ‘n-woord’

Het gebruik van het ‘n-woord’ is de topman van een van Amerika’s grootste pizzaketens fataal geworden. John Schnatter, oprichter van Papa John’s, zag zich gedwongen op te stappen uren nadat bekend was geworden dat hij ooit het woord ‘nigger’ had gebruikt. Opmerkelijk genoeg wilde hij daarmee naar eigen zeggen juist aangeven dat hij tegen racisme was.

John Schnatter, oprichter van Papa John's Pizza. Foto REUTERS

De voorzitter van Papa John’s, met zo’n vijfduizend filialen de derde pizzabezorgketen van Amerika, leerde woensdag snel hoe het is om terecht te komen in het mijnenveld rond het ‘n-woord’.

Tijdens een telefonische vergadering in mei, zo berichtte het zakenblad Forbes, werd hem gevraagd hoe hij zich zou distantiëren van racistische groepen online. De trainingssessie was opgezet door een marketingbedrijf, bedoeld om Schnatter  (56) te behoeden voor een toekomstige pr-blunder. Aanleiding was de onvrede die de pizza-topman maanden eerder had geuit over de protesten van NFL-spelers tegen het politiegeweld tegen zwarte Amerikanen.

‘Een debacle’, zo noemde Schnatter toen de commotie over de voornamelijk zwarte spelers die tijdens het zingen van het volkslied demonstratief knielden. De pizzatopman was boos omdat de protesten mede zorgden voor de tegenvallende verkoop van Papa John’s-pizza’s in de stadions. Tijdens de vergadersessie kwam hij nog eens een keer terug op de NFL-protesten. Schnatter wilde aangeven dat zijn kritiek van eind vorig jaar niet zo serieus moest worden genomen. Maar dat had hij beter niet kunnen doen.

Schnatter maakte van Papa John's in 34 jaar tijd de derde pizzabezorgketen van de VS. In januari trad hij terug als topman, nadat hij zijn onvrede had geuit over de protesten tijdens NFL-wedstrijden. Deze gingen volgens hem ten koste van zijn omzet in de stadions. Foto Getty Images

Tegen racisme

Hij wees erop dat de oprichter van de fastfoodketen KFC, Harland Sanders, naar verluidt ooit het gevoelige ‘n-woord’ had gebruikt. ‘Kolonel Sanders noemde zwarten niggers’, aldus Schnatter, die klaagde dat Sanders indertijd hiermee wegkwam. Ook wees hij op de jaren dat hij in Indiana opgroeide. 

Volgens de pizzamiljonair werden zwarte Amerikanen in die jaren uit vrachtwagens gesleept en gedood. Schnatter zei dat hij beide voorbeelden gebruikte om aan te geven hoezeer hij tegen racisme was. Maar diverse personen die aanwezig waren bij de vergadering namen naar verluidt zoveel aanstoot aan zijn woorden, dat zijn positie uiteindelijk onhoudbaar werd. 

Het voorval had echter geen gevolgen, tot Forbes het woensdag wereldkundig maakte. Aan het einde van de dag, nadat de koers van Papa John’s met vijf procent was gedaald, was Schnatter geen voorzitter meer van het bedrijf dat hij ooit begon in een café van zijn vader in Indiana. Wat hij juist had willen voorkomen, een nieuwe pr-flater, was toch gebeurd. Na zijn NFL-opmerkingen, moest hij ook toezien hoe de waarde van zijn bedrijf rap daalde: met maar liefst 25 procent. Ook zag hij zich toen gedwongen om af te treden als bestuursvoorzitter.

‘Ongepast en pijnlijk’, zo noemde Schnatter woensdag in een verklaring het gebruik van het ‘n-woord’ tijdens de trainingssessie. Hij trok het boetekleed aan om zijn bedrijf, dat nu een omzet heeft van zo’n 1,7 miljard dollar, niet meer schade te berokkenen. ‘Wat de context ook was, ik bied mijn excuses aan. Simpel gezegd: racisme heeft geen plaats in onze maatschappij.’

Acteur Tom Hanks krijgt in 2016 de Presidential Medal of Freedom van president Obama. Het jaar daarvoor werd Hanks zoon Chester overladen met kritiek omdat hij zwarte vrienden 'nigga' noemde. Foto EPA

'My nigga'

Het voorval doet denken aan wat de zoon van acteur Tom Hanks, Chester, drie jaar geleden overkwam toen hij het woord ‘nigga’ bezigde. Ook hij zei het gevoelige ‘n-woord’ te hebben gebruikt zonder racistische bijbedoelingen. Chester, een rapper, wilde een nieuw liedje aanprijzen dat hij had gemaakt met een goede vriend. ‘My nigga’, noemde hij deze vriend.

Nadat hij werd overladen met kritiek, benadrukte Hanks zoon dat hij 'nigga' alleen gebruikte als hij onder zwarte vrienden en collega-rappers was. Toen laaide opnieuw de discussie op over het gebruik van het ‘n-woord’ onder zwarte Amerikanen. Want waarom zouden zij, met name rapsterren, het woord wél veelvuldig mogen gebruiken, zo is regelmatig te horen onder blanke Amerikanen.

President Obama koos in 2015, een paar maanden na de ophef over Chester Hanks, ervoor om het woord volledig uit te spreken. In een interview betoogde hij dat racisme in de VS nog lang niet is uitgebannen. Volgens de president betekende het uitbannen van racistische taal de laatste decennia, in het bijzonder het 'n-woord', niet dat racisme niet meer bestaat in de VS.

Obama: 'Racisme, we zijn er nog niet van genezen. Het gaat er niet alleen om dat het niet netjes is om nigger te zeggen in het openbaar. Dat is niet de maatstaf of racisme nog bestaat of niet.'

Meer over