Topgroep Nederlands Dans Theater schittert in speelse en strenge choreografieën

Van gedresseerde sciencefiction tot Tsjechov-achtige autobiografie: in programma Side A komt diametraal tegenovergestelde dans bijeen. De topgroep van het Nederlands Dans Theater schittert in speelse en strenge choreografieën.

Gregory Lau, Paxton Ricketts, Alice Godfrey, en Madoka Kariya in Soon van Medhi Walerski door Nederlands Dans Theater 1. Beeld Rahi Rezvani

In alle drie de choreografieën uit het programma Side A: Split into One van de topgroep van het Nederlands Dans Theater domineert steeds één object het toneelbeeld; respectievelijk een doorschijnende zeppelin, een mobile met koperkleurige schaal en een woest golvende balletvloer van glimmend zwart rubber. Alle choreografen gebruiken liedjes en stemmen als muziek. Toch ademen deze nieuwe werken van Edward Clug, Medhi Walerski en het duo Sol León & Paul Lightfoot diametraal tegenovergestelde sferen uit. Van klinisch en futuristisch (Clug) via levendig en speels (Walerski) tot melancholiek en verhalend (León & Lightfoot). De laatste, Sisters genaamd, leest zelfs als autobiografie.

De zeven dansers in Proof van Edward Clug lijken materiaal in een sciencefictionexperiment. Een mannelijke tweeling in felblauwe pakken, sokken incluis. Een stel in geel-grijs-zwart. Anderen in smetteloos wit. Hun bewegingen zijn gedresseerd, messcherp, afstandelijk. Boven hen zweeft een doorschijnende zeppelin die tl-licht uitstraalt maar gaandeweg zijn afdaling warmgeel kleurt. Tot hij een cocon blijkt voor een naakte man, alsof een Nieuwe Mens geboren wordt. Proof van de Roemeens-Sloveense choreograaf Clug is hypnotiserend hip in zijn strak verschuivende faseverschillen op beats van Radiohead. De ledematen van de dansers geven mechanisch een golfslag door, alsof ze gemanipuleerd worden door buitenaardse krachten. Dat doen ze consequent en sterk en vaak gespiegeld. Naar het eind gaat Clug iets te lang door met zijn dressuur. Maar zijn vervreemdende danstaal met scherpe vouwen beklijft wel.

Door: Nederlands Dans Theater 1.
Choreografieën van Edward Clug, Medhi Walerski en Sol León & Paul Lightfoot.
22/9, Zuiderstrandtheater, Den Haag. Tournee t/m 16/12.

Met Soon creëert Medhi Walerski, jarenlang boegbeeld van Nederlands Dans Theater 1, een soepel en beweeglijk kwartet op de poëtische zangstem van Benjamin Clementine. Twee vrouwen en twee mannen schieten na harde lichtovergangen opnieuw de cirkel in die wordt gedomineerd door een draaiende mobile van een bouwlamp en koperen schaal. Ze treffen elkaar in een levendig fysiek onderonsje, choreografisch minder pakkend dan Proof, maar wel energiek. Walerski kiest vier jonge dansers, net doorgestroomd van Nederlands Dans Theater 2 naar de topgroep. Hij weet als geen ander hoe je dansers speels kunt laten groeien naar het licht.

Even meen je in Sisters van Sol Léon en Paul Lightfoot de Drie Zusters van Anton Tsjechov te herkennen, in de drie vrouwen die rondcirkelen rond een ouder heerschap (Jorge Nozal). Maar dan realiseer je je dat het ouderlijk gezin van choreograaf Sol León ook drie zussen telt, waarvan er één, inmiddels succesvol journalist in Spanje, ledematen mist ten gevolge van het gebruik van Softenon. En dat Leóns vader recent ernstig ziek was. Dan snap je ineens waarom één danseres danst met haar linkerarm vastgegespt onder een hooggesloten jurk. Zij weet knap haar balans te herdefiniëren in duetten en trio's. Ook de andere twee, met strakke lange vlechten, delen hun zusterlijke zorg in dit warme, theatrale dansstuk, op een muzikale mix van Michael Hoppé, Martin Tillman & Tim Wheater, Anthony and The Johnsons en Beethoven. Steeds vaker lijken León & Lightfoot emotioneel geladen, theatrale choreografieën te maken, zonder nadrukkelijk verhalende lijn. Misschien zouden ze echt eens een Tsjechov ter hand kunnen nemen.

Celebrating kylián! - de expositie

Film, foto's en ballet in expositie ter ere van de grootmeester.

Oké, de huidige (Paul Lightfoot) en voormalige artistiek leider (Jirí Kylián) van het Nederlands Dans Theater vergaten vorige week bij de opening van de tentoonstelling in het Haagse Zuiderstrandtheater de initiatiefnemers te bedanken: Het Holland Dance Festival, Korzo Producties en de Kylián Foundation zijn de gangmakers achter het jubileumjaar Celebrating Kylián! waarin niet alleen buitenlandse gezelschappen met werk van de grootmeester naar Den Haag worden gehaald, maar ook Kyliáns fotowerk en films worden uitgelicht. Dat deed echter niets af aan de fraaie expositie over toonaangevende balletten uit het oeuvre van de 70-jarige choreograaf. Op grote schermen (naadloos verwerkt in muren) zijn repetitiebeelden te zien, waarin een langharige Kylián zijn inspiratie deelt met dansers. In de hal kun je beeldbepalende kostuums strelen, zoals de rode rokken uit het wereldberoemde Bella Figura (1995), waarvan de split bij iedere ruisende beweging zo prachtig valt onder een verder naakte torso. In het trappenhuis is een duet uit het bekroonde Gods & Dogs (2008), geprojecteerd op gaasdoek, goed voor een wonderschone 3D-ervaring. Wie het toilet bezoekt, stuit op een typisch gevalletje Tsjechische humor - óók een kant van Kyliáns werk. Daar hoor je de stem van de choreograaf Becketts laatste gedicht uitspreken, What is the word, dat hij gebruikte voor Tar and Feathers (2006): 'Folly seeing all this here,' dwaasheid dit allemaal te zien. Voor de expositie, te zien tot eind november, geldt het tegendeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden