Topdag voor chokers en mafkezen

AMSTERDAM - Tennis Australian Open

Met verbijstering zag het Australische publiek hoe de lokale favoriet Samantha Stosur in de Rod Laver Arena mentaal bevroor en een 5-2-voorsprong in de beslissende set verspeelde. Op baan 8 ging bij de Pool Jerzy Janowicz het licht uit na een omstreden call. De erkende bad boy John McEnroe had zijn onvrede niet luidruchtiger kunnen uiten. Dag 3 van de Australian Open was voor de chokers en de mafkezen.

De zelfdestructie van Stosur was nauwelijks met droge ogen aan te zien. Al 12 jaar is deelname aan de Australian Open een kwelling voor de 28-jarige tennisster. Zet haar in een decor met 23 duizend fanatieke Amerikanen en ze geeft geen krimp. In 2011 leek Stosur met haar fraaie zege in de US Openfinale tegen Serena Williams een barrière te hebben overwonnen. Maar dezelfde ambiance bij de thuiswedstrijd in Melbourne grijpt haar bij de keel.

Stosur hoefde op 5-2 in de derde set tegen de Chinese Zheng Jie nog één keer haar machtige service te behouden voor een plaats in de derde ronde. Maar wederom trilde haar arm in gewonnen positie. Jie demarreerde meteen en Stosur produceerde nog slechts afzwaaiers. Met een dubbele fout op matchpoint besloot ze haar tragische inzinking in stijl.

Na enig aarzelen gaf de nummer 9 van de wereld de oude kwaal toe. 'This was a bit of a choke.' In werkelijkheid was het de totale verkramping, een trieste demonstratie van een speelster die haar zenuwen niet in bedwang weet te houden. De mooiste 'choke' staat nog altijd op naam van Jana Novotna in haar gedenkwaardige Wimbledonfinale in 1993 tegen Steffi Graf. De Tsjechische leek op weg naar de zege, toen de adem in haar keel stokte en er nog louter dubbele fouten van haar racket kwamen.

Amelie Mauresmo is een goede tweede op de lijst van chokers. Ze zal de lijdensweg van Stosur hebben herkend. Niemand weet beter dan Mauresmo hoe een topspeelster psychisch uit elkaar kan vallen onder de druk van het thuisfront. De Française won haar twee grandslamtitels op Wimbledon en de Australian Open, op Roland Garros was ze een karikatuur van zichzelf.

Oud-prof en tenniscommentator Kristie Boogert had met Stosur te doen. 'Ook de tegenstanders van Stosur weten dat ze mentaal kwetsbaar is in Australië.' Boogert weet hoe het is. Je verandert je mindset van spelen om te winnen in spelen om niet te verliezen, zoals haar overkwam op Wimbledon met een set en een break voorsprong tegen Justine Henin. 'Het is een wereld van verschil. Al was ik toen de underdog, terwijl Stosur onder de verwachtingen bezwijkt.'

Boogert durfde haar probleem te benoemen en bezocht een sportpsycholoog. 'Het was in die tijd taboe, alsof je daarmee toegaf dat je gek was. Maar het heeft mij geholpen. Het begon met simpele ademhalingsoefeningen om de spanning te controleren. Maar ik leerde vooral mezelf beter kennen.'

Had ik die stap maar gemaakt, zegt John van Lottum. Hij had de uitbarsting van Janowicz niet gezien, maar het was niet moeilijk om zichzelf te herkennen. 'Het is maar goed dat er nog geen YouTube was, toen ik speelde', zegt hij lachend. 'Anders was ik elke week wereldnieuws geweest. '

Op 9-8 in de tiebreak dacht Janowicz de marathonset tegen Somdev Devvarman te hebben gewonnen, toen de Indiër de bal uit leek te hebben geslagen. Er kwam geen call van de Kroatische umpire en op de buitenbaan in Melbourne kon Janowicz niet de hulp van het elektronische systeem Hawkeye inroepen. Hij zonk op zijn knieën en ging compleet uit zijn dak.

'How many times', schreeuwde hij herhaaldelijk, op zo'n toon dat zelfs Devvarman ervan schrok. De Pool was niet tot bedaren te brengen. Janowicz verloor de tiebreak, sloeg een bal in de richting van de umpire, ramde met zijn racket op haar stoel en smeet een fles water over de baan. De in november in Parijs doorgebroken Janowicz won wel in vijf sets en kwam er met een fikse boete van af. 'Ik ben een beetje gek', erkende hij.

Van Lottum vraagt begrip. 'De spanning is al groot en elke tennisser weet dat zo'n call de uitkomst van de partij kan bepalen. Ik ben geregeld uit mijn plaat gegaan als me onrecht werd aangedaan. Ik heb ook toppers als Agassi en Nadal zien flippen na een foute call. Laten we blij zijn met een persoonlijkheid als Janowicz, want ik mis de kleurrijke types als El Aynaoui en Safin.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden