Topambtenaar: waan van de dag bedreigt openbaar bestuur

De groeiende kloof tussen politici en ambtenaren bedreigt de kwaliteit van het openbaar bestuur. Ambtenaren vragen steeds vaker vergeefs de aandacht voor grote structurele problemen, terwijl politici in toenemende mate bezig zijn met incidenten en hun optredens in de media. Daardoor blijven belangrijke besluiten te vaak uit.

Het Binnenhof in Den Haag Beeld ANP

Dat is de analyse van Roel Bekker, topambtenaar van 1970 tot 2010, in zijn boek Marathonlopers rond het Binnenhof, dat vandaag verschijnt. Veertig jaar diende Bekker als topambtenaar onder zestien ministers en vier premiers. De relatie met zijn politieke bazen is de afgelopen twintig jaar enorm veranderd.

Mengvorm
Vóór 1990 was bestuur nog een 'mengvorm van politiek en ambtelijk werk'. Dat is steeds minder geworden. 'Je ziet dat het steeds meer twee werelden worden. De politieke wereld wordt mediagerichter en de incidentgevoeligheid neemt toe. Dat doet niet veel goeds met de politiek. Het aantal Kamervragen stijgt, het moet meer op korte termijn en heeft minder structuur.'

De waan van de dag tast de besluitvorming aan. 'Je krijgt willekeur, adhocbesluiten. Vandaag willen we de Olympische Spelen en morgen weer niet. Je krijgt veel half werk.'

Populisme
In reactie op het groeiend wantrouwen wordt de ambtelijke wereld veel voorzichtiger om de politiek niet voor de voeten te lopen. Het oprukkend populisme speelt daarbij een rol, aldus Bekker. 'Politici spelen snel op de man, proberen de schuld bij ambtenaren te leggen. (...) Daardoor zijn ambtenaren veel meer op hun qui-vive (...) de kans bestaat dat ineens alle pijlen zich op jou richten. Je krijgt indekgedrag: dingen worden vastgelegd. Je hebt toch maar een dossiertje voor het geval er een parlementaire enquête komt.'

Lees het interview met Roel Bekker vandaag in de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.