Topambtenaar Verhagen bepleit forse hervormingen

Het kabinet moet de huizenmarkt, de arbeidsmarkt en de zorg hervormen. Alleen dan haalt de gedoogcoalitie de mogelijk 10 miljard extra bezuinigen binnen die noodzakelijk zijn geworden door de eurocrisis. Dat stelt Chris Buijink, de hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, Innovatie en Landbouw (ELI).

Chris Buijink.

Het is gebruik dat de secretaris generaal van ELI (voorheen EZ) het kabinet eens per jaar zijn economische adviezen geeft via het nieuwjaarsnummer van economenblad ESB. Buijink adviseert te besparen door onder meer huiseigenaren te dwingen hun hypotheek af te lossen, de overdrachtsbelasting op 2 procent laten staan, de WW te versoberen en de eigen bijdrage in de zorg te verhogen.

Buijinks voorstellen zijn niet primair bedoeld om te bezuinigen. Hij wil het 'Nederlandse verdienvermogen verbeteren'. De hervormingen moeten op de lange termijn zowel de Nederlandse economie als de schatkist versterken.

Extra bezuinigen
Het kabinet en gedoogpartner PVV hebben zichzelf verplicht extra te bezuinigen bovenop de al afgesproken 18 miljard euro. In Den Haag circuleren nu aanvullende bezuinigingsbedragen van 10 miljard euro. Eind februari wil het kabinet eruit zijn en Buijink haakt daar precies op in, overigens zonder de volgens hem bespaarde bedragen te noemen.

Woningmarkt

Door de hypotheekrenteaftrek is de hypotheekschuld van alle Nederlanders bij elkaar zo astronomisch hoog dat het volgens Buijink economische narigheid bezorgt. De overheid moet huiseigenaren stimuleren veel meer eigen geld in de woning te steken en hun hypotheek zo snel mogelijk af te lossen.

Dat kan door aflossingsvrije hypotheken te verbieden. Ook kan het eigenwoningforfait afhankelijk worden gemaakt van de hoogte van de hypotheek. Hoe meer een woningbezitter aan eigen geld inlegt en aflost, hoe lager het bedrag dat bij het belastbare inkomen van een huiseigenaar wordt opgeteld.

Ook wil Buijink de overdrachtsbelasting op het huidige, tijdelijke, lage niveau van 2 procent houden. Op 1 juli zouden die 'kosten koper' terug naar 6 procent gaan. Blijft die op 2 procent, dan worden er 30 procent meer huizen verkocht, stelt de topambtenaar.

Arbeidsmarkt
Doordat in Nederland de WW-uitkeringen hoog zijn 'doen werklozen minder hun best om een baan te vinden' en blijven mensen langer werkloos. Een steeds lagere WW-uitkering per maand stimuleert volgens Buijink elke werkloze een baan te zoeken. Daarnaast wil hij werkgevers stimuleren minder werknemers te ontslaan of een nieuwe baan voor ze te vinden. Dat kan door de WW-premie die werkgevers moeten betalen te variëren. Tegelijk wil Buijink de ontslagvergoeding - ook bekend als de gouden handdruk - afschaffen. Allemaal gunstig voor de schatkist.

Zorg
Om de zeer sterk stijgende zorguitgaven te beteugelen wil Buijink de 'overconsumptie' van zorg ontmoedigen. Dat doet hij door bijvoorbeeld 5 euro eigen bedrage te vragen voor elk huisartsenbezoek. Veel lucratiever voor de schatkist is het fors verhogen van de eigen bijdrage.

Bij de langdurige zorg op grond van de AWBZ zet Buijink vraagtekens bij de vergoede kosten voor huisvesting, voeding en vervoer. Om efficiëntieverbetering te bereiken in de langdurige zorg, oppert de topambtenaar in die sector winst toe te staan. Daarnaast moeten patiënten zelf hun zorgaanbieder kunnen kiezen. Hoe goedkoper, hoe lager de eigen bijdrage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.