Topambtenaar: belastingplan kabinet gaat niet ver genoeg

Volgens de hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, S. van Wijnbergen, zijn de belastingplannen van het kabinet niet toereikend om de werkloosheid op te lossen....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

In een artikel voor de Koninklijke Vereniging voor Staatshuishoudkunde schrijft Van Wijnbergen dat sommige maatregelen van het kabinet, zoals vastgelegd in het regeerakkoord, 'in de goede richting gaan' maar 'mogelijkerwijs niet ver genoeg'. Om de armoedeval te vermijden (werklozen die betaald werk krijgen gaan er netto niet op vooruit) moet er meer gebeuren.

Van Wijnbergen baarde eerder opzien vanwege uitlatingen die tegen het kabinetsbeleid ingingen. Begin dit jaar stelde hij voor de aftrek van pensioenpremies af te schaffen, maar dat kwam hem op een uitbrander van toenmalig minister Wijers te staan. In september bestempelde hij de uitgangspunten van het regeerakkoord als te optimistisch, en daarvoor tikte de huidige minister Jorritsma hem op de vingers. Jorritsma zei in de Tweede Kamer dat zij maatregelen heeft genomen om herhaling te voorkomen.

Kern van de kabinetsplannen is dat de belastingdruk op arbeid moet verschuiven naar belasting op consumptie en milieu. Arbeid wordt dan goedkoper, zodat er meer banen ontstaan. Van Wijnbergen betwijfelt dat: 'Verschuiving van lasten op arbeid naar andere factoren biedt op de lange termijn geen oplossing.'

Van Wijnbergen introduceert een middel om de langdurige werkloosheid te bestrijden. Hij pleit voor een speciale korting op de te betalen belasting van werkenden, een arbeidstoeslag die de afstand tussen uitkering en minimumloon vergroot. Dat stimuleert langdurig werklozen met een lage opleiding om een baan te zoeken.

In de kabinetsplannen, die staatssecretaris Vermeend van Financiën nu uitwerkt, wordt ook een dergelijke arbeidstoeslag voorgesteld, maar volgens Van Wijnbergen biedt die te weinig soelaas. Veel werklozen die de stap naar betaald werk maken, gaan er netto op achteruit omdat zij vaak allerlei subsidies verliezen (zoals huursubsidie). Afhankelijk van de gezinssituatie kan de achteruitgang oplopen tot bijna drieduizend gulden per jaar. De korting van Vermeend, die voor alle werkenden even groot is, levert netto maar 800 gulden op.

Van Wijnbergen pleit er daarom voor het geld dat voor de korting beschikbaar is (2,5 miljard), te gebruiken voor een speciale korting alleen voor werkenden met een laag inkomen. De korting zou dan kunnen oplopen tot 2750 gulden per jaar. Een berekening van het Centraal Planbureau wijst uit dat het effect op de werkloosheid daarvan veel groter is.

De maatregel moet wel gepaard gaan met een forsere verlaging van de tarieven. 'Grote stappen richting lage tarieven vereisen echter vermindering van de twee niet aangepakte gaten in de belastinggrondslag, de hypotheekrente en de subsidies aan het pensioensparen', schrijft de topambtenaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden