Top failliete scholenkoepel Amarantis leefde als zonnekoningen

De top van de failliete scholenkoepel Amarantis heeft geleefd als zonnekoningen. Dat blijkt uit een onderzoek naar zelfverrijking, belangenverstrengeling en vriendjespolitiek door een commissie onder leiding van oud-GroenLinksleider Femke Halsema. Het onderzoek heeft een mogelijk strafbaar feit opgeleverd en een waslijst aan ongepaste gedragingen zoals ruimhartig declareren en het gebruik van meerdere lease-auto's per persoon.

Het hoofdkantoor van Amarantis aan de Zuidas in Amsterdam. Beeld ANP

De commissie stelt dat ze de boven tafel gekomen feit wel kan veroordelen, maar niet kan bestraffen. De feiten waren namelijk niet in strijd met de eigen regelgeving van Amarantis en haar voorganger ROC ASA. Wel stelt de commissie dat die eigen regelgeving vaak onduidelijk en ruim interpreteerbaar is.

Het enige mogelijk strafbare feit betreft een betaling van bijna 1,5 aan firma Fortiteer BV te Castricum in 2006, voor de bouw van een school in Amsterdam Slotervaart. Dit project kwam uiteindelijk niet van de grond, maar de betrokken woningbouwcoropratie Ymere, eiste toch een betaling van Amarantis. De commissie raadt de minister aan nader te onderzoeken of de transactie strafbaar was en wie eventueel als schuldige wordt aangemerkt.

In december verscheen een eerste rapport over de ondergang van de onderwijsmoloch Amarantis, een scholenkoepel voortgezet onderwijs en mbo met 30 duizend leerlingen en 3 duizend man personeel. Daarbij trof de commissie behalve falend toezicht en extreme bouwwoede, ook signalen van zelfverrijking en vriendjespolitiek.

In een conceptversie van het rapport werden deze feiten bij naam genoemd, maar in de definitieve versie bleken de meest belastende passages verdwenen. Een anonieme tipgever stuurde het conceptrapport naar de Volkskrant, uit vrees dat de bestuurders weg zouden komen met hun vermeende wangedrag.

Het uitlekken van het conceptrapport was voor minister Bussemaker reden om een tweede onderzoekscommissie aan te stellen, die zich specifiek zou richten op de rol van de bestuurders in de neergang van Amarantis.

De drie hoofdrolspelers zijn oud-bestuursvoorzitters Leo Lenssen en Bert Molenkamp en oud-directeur Huisvesting Jan van Setten. Met name Lenssen komt er in het rapport slecht vanaf: na zijn vertrek bij Amarantis in 2004 bleef hij zeven jaar in dienst als duurbetaalde adviseur met behoud van lease-auto. Hij kreeg in totaal meer dan een half miljoen euro. Over zijn advieswerkzaamheden bestonden geen schriftelijke afspraken.

Van Setten bestuurde de portefeuille Huisvesting als zijn privékoninkrijkje. Niemand werd betrokken in de besluitvorming over een wildgroei aan bouwprojecten. Ook schakelde hij voor de verbouwing van zijn eigen huis diverse bedrijven in die ook met Amarantis zaken deden. De commissie bestempelt dat als onhandig gedrag, maar vond geen aanwijzingen dat er voordelige deals zijn gesloten.

Molenkamp wordt voornamelijk aangerekend dat al deze zaken onder zijn bewind konden plaatsvinden. In een reactie zegt hij blij te zijn met de uitkomst van het onderzoek, 'mijn persoonlijke integriteit is helaas onterecht ter discussie gekomen.' Wel erkent hij dat hij 'te lang leiding heeft willen geven aan een te vrijblijvende bedrijfscultuur.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.