Toonaangevend in afpersing en ontvoering

Willem Holleeder en de zijnen richtten zich aanvankelijk vooral op rijke handelaren in vastgoed. Later werden de oprichters van Endemol afgeperst....

Grote namen is Willem Holleeder nooit uit de weggegaan als hij op zoek was naar slachtoffers. Bij de voorbereidingen op de ontvoering van Alfred Heineken stonden ook oud-Philips-topman Wisse Dekker, Albert Heijn, V & D-topman Anton Dreesmann en Piet van Doorne van DAF-trucks op het lijstje van potentiële slachtoffers.

Holleeder speelde in 1981 een belangrijke rol bij de keuze van Heineken uit dit rijtje van grootindustriëlen, blijkt uit het boek De ontvoering van Alfred Heineken van Cor van Hout, mede-ontvoerder en de zwager van Willem Holleeder.

Na zijn vrijlating in 1991 heeft Holleeder zich ontwikkeld tot een van de toonaangevende figuren in de Amsterdamse onderwereld. Hoewel zijn naam in het verleden wel in verband is gebracht met drugshandel, lijkt zijn succes gebaseerd op afpersing, bedreiging en ontvoering; delicten uit dezelfde bloedgroep. Het dossier in het onderzoek naar Holleeder en de dertien medeverdachten suggereert dat het gaat om een afpersingsorganisatie met een zelden vertoonde professionaliteit.

Holleeder en de zijnen maken zich sinds het einde van de jaren negentig schuldig aan afpersing. In eerste instantie richtte de groep van de Heineken-ontvoerder zich op personen uit de kennissenkring van Willem Endstra, die zaken deed met een groot aantal relatief vermogende vastgoedhandelaren als Rolf Friedlander en John Wijsmuller.

Een van de eerste slachtoffers was, voor zover nu bekend, Friedlander. Deze Amsterdamse vastgoedhandelaar werd volgens ingewijden in 1998 het slachtoffer van wat in het criminele milieu bekend staat als ‘de Joegoslaventruc’ of ‘de truc met het gangstermeisje’. Friedlanders zoon Pelle werd in het Amsterdamse uitgaansmilieu verleid door een mooie jonge vrouw en belandde met haar in bed, zo vermoedt justitie. Enkele dagen later werd vader Friedlander benaderd met de mededeling dat zijn zoon een probleem had. De vrouw met wie hij zo’n fijne avond had gehad, was de vriendin van een vooraanstaande Joegoslavische crimineel. Hij was zeer verdrietig toen zijn vriendin haar ‘overspel’ opbiechtte en hij zinde op wraak.

Een gevoelig probleem, dat voor vader Friedlander maar op een manier kon worden opgelost, lieten de vrienden van de Joegoslaaf weten: betalen. En zo geschiedde. Friedlander zat in de tang van de organisatie van Willem Holleeder. Bijna acht jaar na dato weigert hij nog altijd te spreken over de gebeurtenissen in 1998.

Dat is geen zeldzaamheid. Politie en justitie beschikken over niet één aanklacht tegen de Holleeder-organisatie. De huiver een verklaring af te leggen over de afpersingspraktijken is een teken dat de dreiging die van de organisatie uitgaat, nog steeds groot is. Zelfs nu Holleeder en zijn medeverdachten vastzitten.

In 2003 had de organisatie van Willem Holleeder blijkbaar zo veel zelfvertrouwen opgedaan dat men de ogen liet vallen op slachtoffers buiten het vastgoed. De mediamagnaten en multimiljonairs Joop van den Ende en John de Mol waren het nieuwe doelwit.

De twee zeer bekende figuren, ook internationaal, wisten hoe kwetsbaar ze waren. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Freddy Heineken, hadden Van den Ende en De Mol professionele persoonlijke beveiliging voor zichzelf en hun gezinnen ingehuurd. Maar daar schrokken Holleeder en de zijnen niet voor terug.

Uit de verklaring van Endstra valt ook te concluderen dat de organisatie van Holleeder werkte aan geavanceerde scenario’s voor het betalen van protectiegeld of losgeld. Die moest plaatsvinden in de vorm van een vastgoedtransactie.

Waar Holleeder en de zijnen geen rekening mee hielden, was dat Endstra het plan zou verraden. In de gesprekken die Endstra in 2003 met de politie voerde –hij werd toen inmiddels zelf afgeperst– gaf hij de details over de plannen weg.

Voor Van den Ende en De Mol, die niets wisten over de herkomst van de informatie en de daders achter de bedreiging, liep het goed af. Maar Willem Endstra kan het niet navertellen.

Hij stierf nog geen jaar na zijn onthullingen een gewelddadige dood. Hoewel justitie geen bewijzen voor Holleeders betrokkenheid heeft kunnen vinden, bevestigde die moord voor buitenstaanders wel de reputatie van zijn organisatie. Wie praat met de politie, weet wat hem te wachten staat. Ook als het slachtoffer een bekende Nederlander is zoals Willem Endstra.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden