Toon van de taal

V bemoeit zich een seizoen lang tegen de liefde aan. Afgelopen zondag voor de tweede keer met een talkshow in Hotel Arena in Amsterdam. Wat leerden we over de taal van de liefde?

In een cultuur waarin veel over en weer wordt geschreeuwd, is het soms lastig genuanceerde woorden voor de liefde te vinden. We vluchten in clichés, staan met ons mond vol tanden of slaan platte taal uit. Tijd om tijdens de tweede Zomer van de Liefdeshowbijgespijkerd te worden in het broodnodige vocabulaire van de liefdeslyriek.


'Een liefdesbrief. Twintig jaar geleden schreven alleen meisjes ze in hun eigen dagboek. Of jongens die nog niet wisten dat ze homo waren. En nu: sms, Facebook, Twitter, datingsites. Je moet wel enigszins bekwaam zijn in de taal der liefde, want anders kun je het vergeten.'


Gespreksleider schrijver Kluun leidt de talkshow in.


'Ik bewonder zangers die het vermogen bezitten om afscheid te nemen van metaforen. Blue Nile zingt midden in Tinseltown in the rain het zinnetje: Do I love you? Yes, I love you. Veel duidelijker kun je het niet zeggen en dat hoeft vaak ook niet.'


(Dijkshoorn zingt) 'In mijn oude schoolschrift staan een hartje en een pijl. Ik was verliefd op Annemiek. Ik ging keihard voor de bijl. Zij moest altijd lachen om juffrouw Van de Vlugt. En met een vinger tekende zij voor mij een hartje in de lucht. Na school fietste zij naast mij, op een oude fiets. Dan pakte ze mijn schouder en dan zongen wij soms iets. Het was een liedje over liefde, een liedje over pijn. Dat liedje ging over ons, maar dat hielden wij geheim.'


'Ik zing, maar voel mij nog steeds heel ongemakkelijk als ik dat doe. Ik kan alleen over de liefde zingen met een accent dat nog door 34 mensen in de Achterhoek wordt gesproken.'


Dichter, schrijver én zanger Nico Dijkshoorn.


'De toon van de taal is belangrijker dan de tekst. Ik luister niet naar de tekst. Ik vind muziek vaak mooier als ik het niet versta. Het gaat erom hoe je de woorden zegt. Harmonieën en het schenden van verwachtingen maken een lied mooi. Als iemand een toon zingt, maar net iets te laat, dán krijg je kippenvel. Direct wordt er dopamine in je hersenen aangemaakt. Net als bij seks en eten geeft dit een fijn gevoel.'


Henkjan Honing, hoogleraar muziekcognitie aan de Universiteit van Amsterdam. Honing onderzoekt wat er gebeurt in de hersenen als we muziek horen.


'Sopraan Xiaolan zingt ook over de liefde, in het Chinees. Het lied is pure pornografie, maar op een heel poëtische manier. De tekst luidt ongeveer: 'Aan de hemel zijn twee sterren, die zijn jouw ogen. Er zijn wolken in de hemel, die zijn de nevel van jouw tederheid van vannacht. En ik wil graag schapen hoeden zodat ik in jouw voetsporen kan treden. Ik wil graag de berg beklimmen, zodat ik jou kan vinden. Heel romantisch dus. Helemaal geen ruwe seks. Chinezen gebruiken in de literatuur metaforen om hun liefde te uiten. Mannen zeggen niet als ze een vrouw begeren: 'Je bent mooi'. Maar ze zeggen: 'Oh, je sokjes ruiken lekker.' Wij praten uitgebreid over liefde en seks, maar we doen het verbloemd.'


Schrijfster Lulu Wang over Chinese liefdestaal en het liefdeslied van sopraan Xiaolan.


Carolien Spaans: 'Eigenlijk is het allemaal inwisselbaar wat we op datingprofielen tegenkomen. Iedereen zoekt spontaan, leuk, verzorgd. Ja, wie niet? Wees duidelijk. Zeg bijvoorbeeld niet dat je spiritueel bent, maar ook met beide benen op de grond staat. Dan denkt de lezer: welke van de twee ben je nou?'


Eva Hoeke: 'Je moet kleur bekennen. Maak jezelf uniek, anders worden de teksten een eenheidsworst. En dan maakt het niet uit of je de ene advertentie neemt of de andere.'


Eva Hoeke en Carolien Spaans over contactadvertenties. Spaans en Hoeke verzorgden een seizoen lang de laatste pagina van Volkskrant Magazine, waar ze vrijgezellen koppelden.


'Gaan de sociale media de datingsites verdringen? Op Twitter zijn het in eerste instantie geen daden, maar woorden. Het is het schriftelijk aftasten van elkaar. Er is niets leukers dan met elkaar een felle discussie voeren in de open tijdlijn en dan ondertussen in een DM [Direct Message, red.] lekker literair met elkaar zitten vlooien. Het zijn heus niet enkel de vrijgezellen die dat doen.'


'Het is een opvallend fenomeen: digitaal droogneuken. Want lang niet alle contacten leiden tot ontmoetingen. De uitdaging is wie het spannendst schrijft. De teksten gaan van heel romantisch en erotisch tot heel direct en ronduit plat. Het is een tekststrijd van de taal der liefde. En de vraag is dus of je bij getrouwde DM'ers ook wel kunt spreken van vreemdgaan. Het is in ieder geval de ultieme vorm van safe sex.'


Trendwatcher Lieke Lamb in een gesproken column over de taal van de liefde op Twitter.


'Ik heb geen tips, maar ik heb wel iets geleerd: mededogen voor mensen. Iedereen doet zo ontzettend zijn best om de liefde te grijpen. We weten dat we nooit langer dan een dag of soms langer dan 5 minuten gelukkig kunnen zijn. Maar toch probeert iedereen het. Er struikelen hele regeringen over. Popmuziek en boeken gaan erover. Ik heb mededogen gekregen met al die mensen. Met al die Nederlanders die zich zo onbeschoft gedragen in het verkeer. Ik heb nooit iets gehad met Nederlanders, maar nu wel.'


Corine Koole interviewt wekelijks iemand voor de rubriek over lust en liefde in Volkskrant Magazine.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden