Toon Ebben1930-2011

Hij was de eerste nationaal bekende springruiter na viervoudig gouden medaillewinnaar Charles Pahud de Mortanges. Toon Ebben was in de jaren zestig en zeventig het boegbeeld van de Nederlandse springsport. Zijn relativeringsvermogen, zijn sigaartje, zijn borreltje, zijn tweed jasje, zijn pet en zijn verantwoordelijkheidsbesef - hij ging vanwege de verzorging van zijn paarden nooit op vakantie - kenmerkten hem.


Anton (Toon) Ebben overleed op 4 februari op 80-jarige leeftijd na een langdurig ziekbed in zorghotel Jagtlust te 's-Graveland. Ebben werd in 1930 geboren. Zijn vader was als pikeur werkzaam in de rijschool van de heren Van Loon in Tilburg. De jonge Toon (hij had nog één broer) wilde circusacrobaat worden, maar dat vond zijn vader te riskant. Hij besloot daarop ook in de stallen van Van Loon te gaan werken. Als jongeman ging hij in 1952 als groom met Max en Ernest van Loon mee naar de Olympische Spelen in Helsinki. In 1957 ging Toon Ebben van start in het Belgische Le Zoute in de eerste van de ruim zestig landenwedstrijden die hij voor Nederland zou rijden.


In 1963 werd hij voor het eerst in Hoofddorp Nederlands kampioen. Hij won ook de Nederlandse titel in 1970 in Arnhem met Abadan. Maar zijn sterkste troef was het paard Kairouan, in bezit van de Scheveningse vastgoedkoning Reinder Zwolsman, waarmee hij een koningskoppel vormde. Zij werden in 1966 vijfde bij het EK in Luzern en derde bij de Grote Prijs van Aken. Daarnaast hadden zij een groot aandeel in de tweede plaats die de Nederlandse equipe dat jaar wist te veroveren op het Rotterdamse CHIO.


Op grond van deze prestaties kwalificeerde Toon Ebben zich voor de wereldkampioenschappen in Buenos Aires. De reis werd een tiendaagse helletocht met treinen, vliegtuigen en auto's over drie continenten. Niettemin werden Ebben en Kairouan in de eerste wedstrijd derde. In de derde en beslissende wedstrijd tikte Kairouan in de eerste manche vier balken uit de lepels en daar kwamen in de tweede ronde nog eens twee springfouten bij. Ebben haalde de finale niet.


Zijn carrière kwam in de jaren zeventig opnieuw in een stroomversnelling toen hij de van Millerole afstammende ruin Jumbo Design (in bezit van Jan des Bouvrie) mocht gaan berijden. Met dit paard nam Ebben deel aan de Olympische Spelen van 1976 in Canada. Met 7 jaar was Jumbo Design toen nog net iets te jong voor het grote werk, maar een jaar later won Ebben samen met Johan Heins, Henk Nooren en Harrie Wouters van den Oudenweijer goud op de Europese Kampioenschappen in Wenen. Op datzelfde kampioenschap won Ebben individueel brons. Dit Nederlandse ruiterteam werd Sportploeg van het Jaar en is daarmee de enige ruiterequipe die deze prijs ooit wist te winnen.


In 1978 werd Toon Ebben Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In dat jaar werd hij ook Nederlands Kampioen met Jumbo Design, zijn laatste grote succes. Na zijn carrière heeft hij voornamelijk leiding en advies gegeven aan de Stal de Limiten in het Gooi. Ebben was jarenlang getrouwd met Olga Verrijn Stuart, ook een bekende springruiter. Zij overleed tien jaar geleden. Het echtpaar had geen kinderen. De laatste dertig jaar woonde Ebben in Naarden Vesting, waar hij een bekende persoonlijkheid bleef. Hij gaf zijn naam aan de Anton Ebben Award voor de succesvolste Nederlandse springruiter tijdens Jumping Amsterdam. Voor de rest verzorgde hij de paardrijlessen voor de koninklijke familie. Koningin Beatrix schreef hem nog een brief toen hij ziek werd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden