Toneelgroep kweekt theaterkijkers

Een groepje middelbare scholieren loopt achter actrice Janni Goslinga aan. Ze doorkruisen ruimtes vol decorstukken. Trappetje af, trappetje op, smal halletje door....

De leerlingen beginnen te buigen. 'Hello everybody', roept een meisje. 'O gij', zegt haar klasgenoot terwijl ze haar armen theatraal vooruitstrekt. 'Dit zijn de coulissen', legt Goslinga uit. 'Hier wachten collega's ons op na een première, heel spannend!'. Druk gebarend neemt ze de groep mee naar een grote repetitieruimte.

Daar zitten her en der verspreid ook al andere groepjes leerlingen met een begeleider. Het zijn allemaal klasgenoten uit 4 Havo van het Berlage Lyceum in Amsterdam. Vandaag mogen ze bij de toneelgroep achter de schermen kijken, zelf toneel maken en een stuk bezoeken. De dag is een experiment voor wat een jaarlijks terugkerend gebeuren moet worden.

Toneelgroep Amsterdam wil met subsidiegeld van de overheid scholen adopteren en leerlingen opleiden tot theaterbezoeker. Ze zijn daarmee de eerste theatergroep die leerlingen gedurende een langere periode begeleidt.

Harde house-muziek vult de ruimte terwijl de leerlingen genieten van hun 'champagne', appelsap in chique glazen. Elk groepje van zes leerlingen heeft een thema, gebaseerd op de jongerenvoorstelling Gastarbeider waar ze 's avonds naartoe gaan. Goslinga's clubje houdt zich bezig met 'Geloof'. De leerlingen moeten een vitrine inrichten met materiaal dat ze met het thema associëren. Souad (17): 'Geloof is voor mij een zuiver hart.' 'Ik ben niet gelovig', zegt Sharita (19).

Na geknip en geplak en wat speloefeningen, is het tijd om te kijken wat de schouwburg nog meer in huis heeft. De groep gaat naar de werkplaats van de technici. Het is er stoffig en de ruimte wordt verlicht door bouwlampen. Een technicus demonstreert de sneeuwmachine en legt uit dat de vlokken van plastic zijn. 'Woooooooow!' Meteen springen de meiden er onder. 'Koud!'. Het sneeuwen is nog niet opgehouden of de rookmachine gaat aan. Weer klinken verrukte kreten. 'Net een showballet', roept Goslinga.

Ook het pruikenatelier doet het goed bij de scholieren. In een kleine ruimte vol houten koppen klinkt zacht klassieke muziek. Aan de wanden hangen spiegels met lampen eromheen en overal staan koppen met pruiken. Lange blonde, roze stugge of juist heel klassieke kapsels, allemaal van echt haar. Nanette mag even voelen en trekt een vies gezicht. Souad wil een pruik op. Ze krijgt een blond kapsel en steekt haar tong uit. 'Hee, dan speel ik straks de engel!'. Nanette: 'Je lijkt wel een hoertje.'

In de gipskamer naast het pruikenatelier krijgt zij een wrat mee uit de doos met vreemde gezwellen en neuzen. Na aandringen krijgt Sharita ook iets uit de doos: duivelshorens. Ze wil ze meteen op, zodat ze straks de duivel kan spelen in hun zelfgemaakte stuk.

'Dit is nep man, gewoon een repetitie'. Twee jongens zitten op de tribune terwijl Janni Goslinga met haar groepje de laatste hand legt aan het stuk over geloof. De teksten, in dichtvorm, hebben de leerlingen zelf gemaakt.

Ze weten nu wat het is om op toneel te staan en genieten die avond van de voorstelling, Gastarbeider. 'Heel herkenbaar', roepen ze tijdens het nagesprek. Buiten school om gaan de leerlingen zelden naar het theater. De voorstellingen die ze hebben gezien weten ze nog stuk voor stuk te noemen. Ümmet (15), een van de weinige jongens in de groep, vindt toneel leuker dan film. 'Omdat het live is'.

Bert Veldstra, kunstcoördinator van het Berlage Lyceum, wil zeker door met de toneelgroep. Hij vindt kunstonderwijs belangrijk omdat op zijn school veel allochtone kinderen zitten. 'Die maken hierdoor kennis met de westerse cultuur. De specialisten van Toneelgroep Amsterdam hebben meer knowhow en middelen dan wij om de leerlingen iets te leren.'

Wilma Smilde, die gaat over de educatieprojecten van Toneelgroep Amsterdam wil ook verder met het programma. Het blijft een mix van theorie en praktijk en start in de derde klas. Daarna wordt het ieder jaar aagepast aan het niveau van de leerlingen. In de toekomst wil de toneelgroep drie scholen begeleiden. Smilde: 'Het adopteren van een groep is een intensieve manier van werken, maar het werpt wel z'n vruchten af. We kweken enthousiaste theaterkijkers.'

De kijkers van vandaag zijn moe. Na de voorstelling blijven ze niet lang meer hangen. Ze kijken nog even naar hun zelfgemaakte vitrine, in de hoek van de foyer, en naar de foto's van de verschillende groepjes. Terwijl de laatsten hun jas aantrekken, gaan de lichten langzaam uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden