nieuwsbreak

Ton van Brussel: 'De Randstedeling wil in het noorden nog niet dood gevonden worden'

Op de opiniepagina's gaat het vandaag vooral over econoom Piketty, Obama's nederlaag, de verwaarlozing van de noordelijke provincies en de mannen van middelbare leeftijd die de dienst uitmaken in de literatuur. In deze Nieuwsbreak laat Ton van Brussel, directeur van debatcentrum de Rode Hoed, weten hoe hij tegen deze kwesties aankijkt.

Beeld Ton van Brussel

Laten we beginnen met Thomas Piketty. Willem Vermeend is het niet met de Franse econoom eens. De armen maak je niet rijker door rijken arm te maken, schrijft hij vandaag in de Volkskrant. Hoe staat u in die discussie?
'Ik ben niet zo'n liefhebber van vergezichten. Volgens mij zijn de verschillen tussen rijk en arm bij ons ook veel minder groot dan in de andere westerse landen. Het feit dat er een groepje superrijken is, hoort bij de westerse samenleving. Daar kun je volgens mij niet zoveel aan veranderen.'

Heeft u enig idee waarom Piketty hier eigenlijk zo aanslaat? In zijn boek gaat het niet eens over Nederland...
'Wij houden in Nederland wel van een afwijkend vergezicht. Dat zag je bijvoorbeeld ook bij Francis Fukuyama. Iemand die in een onzekere tijd de toekomst zegt te kunnen voorspellen, dat slaat aan.'

'Daarnaast is er het rapport van de WWR, waarin ten onrechte wordt gesignaleerd dat de sociale ongelijkheid in Nederland enorm toeneemt. Men heeft een te roze beeld van de jaren na de oorlog. De verschillen worden groter gemaakt dan ze zijn. Ik ben opgegroeid in Leiden, en daar merkte ik die verschillen destijds elke dag. Maar tegenwoordig komen de verschillende sociale groepen steeds meer met elkaar in aanraking. Bijvoorbeeld via sociale media, maar ook op televisie is het aanbod veel pluriformer geworden.'

Toen u nog ombudsman was bij de NOS werd de publieke omroep omschreven als 'drie keer de Volkskrant'.
'Ja en daar ben ik het dus helemaal niet mee eens. De mondigheid is enorm toegenomen. Kijk maar naar de reacties op Jalta, de nieuwe rechtse opiniesite van Joshua Livestro. Sterker: er zijn nog nauwelijks linkse media in Nederland. Ik bedoel: de Volkskrant is toch niet echt meer puur links, daar komen allerlei meningen voorbij. En dat geldt ook voor bijvoorbeeld de VARA. Maar het is goed dat beide kanten gehoord worden.'

Thomas Piketty was gisteren in de Tweede Kamer.Beeld anp
Beeld anp

Het gaat vandaag ook nog veel over de midterms. Bent u het met het commentaar van de Volkskrant eens, dat stelt dat de winst van de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen in de VS weinig goeds voor de wereld voorspelt?
'Ik heb het nog eens even nagezocht, en er is sinds 1964 geen partij meer geweest in de VS die meer dan twee termijnen achter elkaar een meerderheid had in de Senaat. Dus laten we niet doen alsof er iets fundamenteel gaat veranderen als de Republikeinen weer aan de macht gaan komen. Maar de komende twee jaar zal Obama vooral veel compromissen moeten gaan sluiten met de Republikeinen.

Compromissen sluiten, zoals we dat in Nederland altijd al doen, en dat werkt prima. In de VS zijn de verhoudingen wel gepolariseerder, maar we moeten zien hoe het loopt. Zoals in het commentaar al staat: voor het klimaatakkoord zal het lastig worden. Maar daar zou Obama het sowieso lastig mee gehad hebben.'

Hoe verklaart u die winst van de Republikeinen, teleurstelling in Obama?
'Arnon Grunberg schreef vanmorgen in zijn Voetnoot: 'De kiezer wil soms verandering. Dat moet je de kiezer gunnen'. Daar ben ik het helemaal mee eens. Dat zie je ook in Nederland, waar de linkse en rechtse kabinetten elkaar afwisselen. We kunnen het wel gek vinden dat de kiezers Obama wel afrekenen op zaken als Obamacare en niet op Guantanamo of de afluisterpraktijken, maar we vergeten vaak dat presidenten worden gekozen om binnenlandse aangelegenheden en niet vanwege buitenlands beleid. Net zoals bij Nederlandse kabinetten.'

Beeld afp
Beeld reuters

In de Volkskrant woedt ook discussie over de achterstelling van de noordelijke provicies. Volgens Sandra Beckerman is die het gevolg van bewuste politieke keuzes. Mee eens?
'Ik geloof niet dat er opzet in het spel is, maar ik denk meer aan onverschilligheid. De relatie tussen provincie en Randstad is altijd al moeizaam geweest. Ik herinner me Wim Dik, voormalig topman van KPN dat toen nog PTT heette. De overheid wilde dat hij voor meer werkgelegenheid in Groningen ging zorgen. Om aan te tonen hoe inefficiënt dat volgens hem was, liet hij opzettelijk alle afspraken met Haagse bewindslieden in het noorden van Groningen plaatsvinden.'

'De Randstedeling wil in het noorden nog niet dood gevonden worden. Tenzij hij er een tweede huisje of een zeilboot heeft.'

Beeld anp

Het hele waardensysteem van de literatuur is in Nederland opgehangen rondom mannen van middelbare leeftijd, van recensenten tot uitgevers, stelt schrijver Philip Huff. Hij reageert op Groene-redacteur Joost de Vries, die vindt dat jonge auteurs niet moeten 'klagen' dat 'alle recensenten' in Nederland 'mannen van boven de vijftig zijn'. Aan welke kant staat u in deze discussie?
'Het is een steeds terugkerend probleem dat met elke generatie speelt. Het establishment bepaalt grotendeels wat er gebeurt. Niets nieuws dus. Ik vind het wel mooi dat Philip er nuchter tegenaan kijkt. Hij klaagt niet, hij constateert, zegt hij zelf.'

Staatssecretaris Martin van Rijn verscheen woensdag in het programma Pauw om te reageren op de aantijgingen van zijn vader dat zijn vrouw wordt verwaarloosd in het verzorgingstehuis. Wat vond u van zijn optreden?
'Ik vond het stoer dat hij daar zat, maar ook onverstandig. Hij zit in een enorme spagaat. Omwille van zijn vader moest hij toegeven dat het beter moet in het verzorgingshuis, maar omdat hij zelf verantwoordelijk is voor de ouderenzorg kon hij geen harde uitspraken doen. Daarmee sloeg hij de discussie helemaal dood. Hij had beter niet kunnen aanschuiven.'

Staatssecretaris Martin van RijnBeeld anp

Bent u zelf nog iets leuks tegengekomen?
'Ik las in het FD over de oud-Ombudsman Alex Brenninkmeijer, nu het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer. Die publiceerde gisteren een rapport waarin wordt gesteld dat EU-landen eerst zo veel mogelijk geld proberen binnen te halen uit het EU-budget, en pas daarna aan de een verantwoorde besteding denken. Brenninkmeijer erkent dat de jaarlijkse kritiek van zijn Rekenkamer weinig effect sorteert, en heeft daarom intern voorgesteld om met die rapporten op te houden. Dat vond ik leuk om te lezen. Zo kennen we onze pappenheimers! Zo was hij ook als onze Nationale Ombudsman. Ik ben benieuwd hoe hij het bij de Europese Rekenkamer gaat doen.'

Dit is aflevering 397 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden