Tom Schalken: Rechter sprak Wilders vrij uit angst voor politieke gevoeligheden

De rechtbank die Geert Wilders vrijsprak van groepsbelediging, aanzetten tot discriminatie en aanzetten tot haat, deed dat omdat de rechters geen politiek gevoelige zaken willen. Dat geldt ook voor het Openbaar Ministerie.

Van links naar rechts: arabist Hans Jansen, journalist en Midden-Oostendeskundige Bertus Hendriks, de advocaat van Tom Schalken en Schalken zelf in de rechtbank, voordat zij gehoord zouden worden over het beruchte etentje in het proces tegen PVV-leider Wilders. Beeld AP

Dat zegt voormalig rechter Tom Schalken vandaag in een interview met Dagblad De Pers. Schalken was lid van de rechtbank die het Openbaar Ministerie (OM) opdroeg om Wilders te vervolgen, tegen de zin van het OM in. Daarna raakte Schalken zelf in opspraak, omdat hij aanwezig was bij een etentje voorafgaand aan het proces, waar ook arabist Hans Jansen aanzat. Jansen zou weer als getuige-deskundige optreden in het proces. De beschuldiging van Wilders' advocaat Bram Moszkowicz was dat Schalken Jansen daar heeft willen beïnvloeden door te proberen hem te overtuigen van de beslissing het OM op te dragen om Wilders te vervolgen om zijn uitspraken.

Tom Schalken zegt in het interview dat de rechtbank die Wilders uiteindelijk vrijsprak, wel erg haar best heeft gedaan om Wilders vrij te spreken. 'Vrijspreken voor sommige uitspraken [van Wilders - red.] was moeilijker dan veroordelen. Mensen begrijpen niet dat als je een symbool van een religie beledigt je de gelovigen niet zou beledigen. Dat onderscheid door de rechtbank is buitengewoon gekunsteld.'

Hoge Raad

Schalken zegt het verder te betreuren dat de zaak tegen Wilders niet tot aan de Hoge Raad gaat. Dat kan niet, omdat het OM vrijspraak eiste, en de rechtbank Wilders vrijsprak. Hoger beroep is dan niet mogelijk. Ook zegt Schalken dat de benadeelde partijen niet voldoende aan het woord gekomen zijn. 'De manier waarop de benadeelde partijen zijn behandeld was volgens de wet, maar het systeem klopt in dat opzicht niet. Men mag alleen iets over het schadebedrag zeggen. De wetgever is als de dood geweest dat slachtoffer of nabestaande zich met de bewijsvraag gaat bezighouden. Er was in dit proces daardoor geen tegensprekelijk debat. Iedereen was het met elkaar eens. Dus heeft de rechtbank de makkelijkste weg gekozen. Het is duidelijk dat het OM deze politiek gevoelige zaken niet op zijn bord wil. En de rechtbank
heeft dat impliciet ook uitgesproken: we willen dit soort zaken niet.'

Tom Schalken stapte op als rechter, nadat president Leendert Verheij van het gerechtshof in Amsterdam aan hem had duidelijk gemaakt dat hij wel kritiek mocht hebben op het proces tegen de PVV-voorman, maar niet als lid van het hof. De oud-rechter schreef een boek over de kwestie, Het Eetcomplot, dat net is verschenen.

Schalken vindt dat hij niets verkeerd heeft gedaan door bij het etentje aanwezig te zijn. Jansen, die het etentje in de openbaarheid besprak, noemt hij in het boek een 'rare kwibus, hysterisch, bang en paranoïde figuur, intrigant, onbetrouwbaar islamdeskundige' en 'pathologische griezel'. Ook over Moszkowicz is Schalken niet mild; een 'in de media getrainde showadvocaat die nummertjes opvoert', zijn stijl van pleiten noemt de oud-rechter 'poppenkast'.

Tom Schalken in de rechtbank. Beeld ANP XTRA
PVV-voorman Geert Wilders en zijn advocaat Bram Moszkowicz. © ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden