NIEUWSBREAK

Tom Louwerse: 'Ik denk dat Asscher zijn pure frustratie uitte'

'Ik denk dat het een uiting van pure frustratie was van Asscher', zegt politicoloog, blogger en maker van de peilingwijzer Tom Louwerse in de nieuwsbreak. 'Daar heeft vast geen spindoctor naar gekeken', vervolgt Louwerse over de Facebookpost waarin de minister afrekent met haatberichten op social media.

Tom Louwerse Beeld Montesquieu Instituut

Laten we het over de politiek hebben. De PvdA viert vandaag haar zeventigste verjaardag. Reden voor een feestje?
'De partij staat er over het algemeen niet goed voor in de peilingen. Maar aan de andere kant: de afgelopen vijftien jaar is de PvdA wel vaker doodverklaard. Elke keer kwamen ze er toch weer bovenop. Ook tijdens de laatste verkiezingen, in 2012, was dat het geval. Dus de partij ten dode opschrijven zou voorbarig zijn.'

In het commentaar van de Volkskrant schreef Hans Wansink gisteren dat de PvdA zich onvoldoende realiseert dat de rechts-liberale hegemonie op zijn einde loopt. De partij zou zelfverzekerder moeten zijn, schreef ook Hans Wiegel vandaag.
'Ik vond dat nogal een stellige bewering, wishfull thinking misschien, dat de rechts-liberale hegemonie op zijn einde zou lopen. Integendeel, zou ik haast zeggen. Als je kijkt naar wat er sinds de economische crisis in 2008 en 2009 is veranderd in Europa, denk ik dat je moet constateren dat in de meeste landen nog altijd rechtse of centrumpartijen aan de macht zijn. Syriza in Griekenland is echt een uitzondering, hoor.'

Een partij als Podemos, in veel opzichten te vergelijken met het linkse Syriza, doet het in Spanje ook goed.
'Ja, Podemos heeft het goed gedaan in Spanje. Maar kijk naar ons land; hebben partijen als de VVD en D66 nu zoveel minder stemmen gekregen de laatste jaren? Ik dacht het niet. En op het niveau van de EU zie je dat neoliberaal beleid nog altijd dominant is.

'Natuurlijk, ik ontken niet dat er een groep kiezers is die in toenemende mate ontevreden is met dat neoliberale gedachtegoed. Dat zie je bijvoorbeeld aan de fans van Corbyn in Groot-Brittannië. Alleen dat wil niet zeggen dat 'de hegemonie van rechts-liberaal' ten einde is.'

Diederik Samsom en Hans Spekman Beeld anp
Syriza-leider Alexis Tsipras in 2012 Beeld epa

Hoe moet de PvdA die groep ontevreden kiezers ooit terugwinnen?
'Tsja, ze zijn nu wel extra kwetsbaar doordat ze met de VVD regeren. De PvdA is continu bezig om zich te vernieuwen, maar één probleem is moeilijk op te lossen. Een van de kernwaarden van de sociaaldemocratie is en blijft het internationalisme of in elk geval een open houding naar de buitenwereld. Dat laat zich maar moeilijk rijmen met restrictiever beleid wat betreft vluchtelingen, waar een heel aantal van die ontevreden kiezers toch voor zullen zijn. Je kunt de internationale houding laten varen, maar dan word je wel een heel ander soort partij.'

Als die ontevreden kiezers, deels weggelopen bij de PvdA, vooral voor een strenger asielbeleid zijn, is het dan slim dat partijvoorzitter Hans Spekman Geert Wilders een gevaar voor de democratie noemt? Sluit hij potentiële PVV-stemmers daarmee niet uit?
'Dat weet ik niet. De directe overloop van PvdA naar PVV is sowieso erg klein, laat de politieke barometer zien. De overloop naar de SP, D66 en GroenLinks is een stuk groter. Ik kan moeilijk inschatten welk effect dit soort uitspraken heeft op het electoraat, maar daar zal Spekman vast over hebben nagedacht voor hij dit zei.'

Over electorale afwegingen gesproken. Zou Asscher over de kiezer hebben nagedacht voor hij zijn Facebookpost plaatste, waarin hij twitteraars die haatberichten schrijven aan de digitale schandpaal nagelt?
'Dat vraag ik me heel vaak af, maar hier denk ik toch echt dat het uit hemzelf kwam. Dat hij even, heel even, uit zijn rol als minister stapte en gewoon zijn hart luchtte. Ik denk dat het een uiting van pure frustratie was van Asscher. Daar heeft vast geen spindoctor vooraf naar gekeken.'

Nog meer politiek nieuws: de NOS, RTL en de Volkskrant zitten vandaag bij de bestuursrechter omdat de media vinden dat de overheid transparanter moet zijn in de zaak van de MH-17.
'O ja, de zwartgemaakte teksten. De laatste tijd denk ik soms dat ministeries te veel redeneren vanuit publicitaire belangen. Wat levert transparantie het ministerie op en wat kost het? En hoe groot is de kans dat achtergehouden informatie later alsnog aan het licht komt? Terwijl de Wet openbaarheid van bestuur (Wob, red.) er nu juist ervoor moet zorgen dat de overheid niet op die manier redeneert.

'Ik vraag me vaak af waarom niet meer overheidsinformatie bij voorbaat al beschikbaar is. Dan is zo'n Wob-procedure niet eens nodig. Natuurlijk, als het gaat om de bescherming van personen bijvoorbeeld, moeten er uitzonderingen mogelijk zijn. Maar dat kan met de huidige wet al. Soms kan ik me echt niet voorstellen, zoals bij de zaak van anatoom George Maat, waarom bepaalde zaken zo strikt geheim moeten blijven.'

Tot slot: heeft u nog iets dat u zou willen delen?
'Ja, in Ierland komen er verkiezingen aan. Die zijn vorige week uitgeschreven en vinden eind februari al plaats. Dat kunnen ze daar wat sneller dan in Nederland.

'Ik heb er in Nederland nog niets over gelezen. Maar het belooft interessant te worden. De economische crisis heeft flink huisgehouden in Ierland. In 2011 werd de regering volledig weggestemd, en nu dreigt met de huidige regering, met een centrumrechtse en centrumlinkse partij, misschien wel hetzelfde te gebeuren. En dan is er nog het nationalistische Sinn Fein, een machtsfactor van belang.

'Een belangrijke vraag die nu speelt is of het land straks nog bestuurbaar is. Kan er wel een coalitie worden gevormd? In die zin is het net Nederland.'

Niet alleen de burger, maar ook de overheid misbruikt de Wob

Lees in dit stuk (+) meer over de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie), die in de problemen kwam doordat passages uit het ontlastende politieonderzoek naar anatoom George Maat (rechts) waren zwartgelakt Beeld anp
Sinn Fein-partijleider Gary Adams Beeld afp

Dit is aflevering 651 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.