Tolhuistuin wil Noord en grachtengordel verbinden

Tegenover het Centraal Station van Amsterdam gaat vrijdag de Tolhuistuin open. Het cultureel centrum herbergt ook een nieuwe zaal van poptempel Paradiso.

Beeld Bart Heemskerk

Het Schotse popduo Belle en Sebastian zong er een paar jaar geleden al onder het maanlicht, rapper Typhoon presenteerde er onlangs zijn nieuwe cd, tentoonstellingen waren er ook al te zien en sinds een paar maanden wordt er gegeten - met uitzicht op de pontjes van en naar het centrum. Maar pas morgen gaat de Tolhuistuin in Amsterdam-Noord open. Pal aan het IJ en recht tegenover het Centraal Station.

Na zeventig jaar krijgt de stad het terrein terug waar Shell zijn laboratoria had. In 2007 wonnen de bedenkers van de Tolhuistuin met hun plan voor een culturele vrijplaats de wedstrijd over een nieuwe bestemming. Een paar jaar later vonden de eerste optredens plaats.

Wie vanaf Amsterdam CS naar de overkant kijkt, ziet rechts van de Shell-toren de karakteristieke laagbouw met piramidedakjes van het voormalige Shell-paviljoen. Waar eens honderden employees de lunch gebruikten, bevindt zich nu een groot restaurant. Ernaast heeft Amsterdam er een expositieruimte voor moderne kunst bijgekregen. Erachter bevinden zich drie zalen, waaronder Paradiso Noord - met 550 plaatsen de middenzaal waarnaar de poptempel al jaren op zoek was. Daarachter bevindt zich de tuin, met het formaat van een klein park.

De opening van de Tolhuistuin is een nieuwe stap in de culturele ontsluiting van Amsterdam-Noord. Eerder al werd het westelijker gelegen voormalige NDSM-terrein ontwikkeld, waar vanaf vandaag kunstbeurs Amsterdam Drawing plaatsvindt. Een paar jaar geleden opende naast de Tolhuistuin het inmiddels zeer succesvolle filmmuseum EYE. En in 2015 heropent de Shell-toren als een 'huis van de dance': Amsterdam Dance And Music (A'dam).

'We willen de brug vormen tussen de grachtengordel en de iets noordelijker gelegen Van der Pek-buurt, een voormalige arbeiderswijk', zegt Touria Mellani, de nieuwe directeur van de stichting Tolhuistuin. 'We willen niet de zoveelste hippe broedplaats worden, of weer een nieuwe Berlijn-rip off. Dat is een gevaar dat in Amsterdam op de loer ligt. Amsterdammers vinden het leuk iets nieuws te ontdekken, en dan weer verder te kijken. Hippe plekken worden al snel door een bepaalde groep ingenomen, terwijl wij er voor iedereen willen zijn.'

De verbinding met Noord is sterk, zegt Mellani. 'In het park en in het restaurant werken mensen uit de buurt. We hebben culturele programma's in de Van der Pek-buurt, maar ook op het nog noordelijker gelegen Buikslotermeerplein.'

Hoe breed de programmering van de Tolhuistuin is, bleek afgelopen week al. Er was het Read My World Literatuurfestival, en concerten en clubavonden in Paradiso Noord. Bezoekers dansten met Solid Ground Movement in de dansstudio of in de IJzaal bij Lindyhop. 'Onze huurders bedenken gezamenlijk nieuwe programma's', zegt Mellani. 'Het is klein, groot, plaatselijk en landelijk. Wij willen alles.'

Beeld Bart Heemskerk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.