Tokio wacht wolk onrustig af

TOKIO - 'Ben ik bang voor een nucleaire ramp? Ja, ik ben ongerust dat er meer fout gaat in die kapotte centrale in Fukushima. Maar moet je dan meteen vluchten? Mijn flat in Tokio ligt er meer dan 200 kilometer vandaan.'


In Tokio is verhoogde radioactiviteit gemeten. Precieze cijfers worden niet bekendgemaakt, maar het stadsbestuur bezweert dat de volksgezondheid niet in gevaar is.


Ondanks de sussende woorden van de gemeente hebben de eerste inwoners Tokio al verlaten. Op de treinstations en vliegvelden staan drommen mensen te wachten, met grote koffers en hun kinderen dicht tegen zich aan, in de hoop een trein naar het zuiden te kunnen pakken. Toeristen breken hun vakanties vervroegd af. Internationale bedrijven sluiten hun deuren en verplaatsen kantooractiviteiten.


Veel inwoners slaan massaal voedsel, water, mondkapjes en noodvoorraden in, uit angst dat ze binnen afzienbare tijd hun huis niet meer uit kunnen. Overlevingspakketten zijn in alle supermarkten uitverkocht en buiten de winkels kronkelen lange rijen mensen die nog eten en drinken willen hamsteren. Veel meer dan brood en noedels is er niet meer te koop.


Toch blijft Akito rustig na het slechte nieuws van dinsdag. De oude kerncentrale van Fukushima is levensgevaarlijk geworden, er zijn weer twee explosies geweest, even is er al een levensgevaarlijke dosis straling gelekt.


Het kan erger worden, waarschuwt premier Naoto Kan op de televisie. Japan moet na de dubbele klap van de aardbeving en de tsunami van vrijdag rekening houden met een forse nucleaire ramp als de oververhitte reactoren in Fukushima niet bedwongen worden.


Technici van de Tokyo Electric Power Company werken er al dagen hard aan, bijgestaan door Japanse en inmiddels ook Amerikaanse experts, maar niets lijkt te lukken. Dinsdag liep de lekkage goed af, omdat de meeste radioactieve stoom en stof door de wind over zee werd verspreid. Maar de kans dat het echt fout gaat, lijkt met de dag groter te worden.


Akito weet het, zegt hij. Hij volgt het nieuws op de voet op zijn mobieltje, hij is niet dom. Als jonge accountant werkt hij bij een grote firma in het centrum van Tokio. Maar het slechte nieuws lijkt van hem af te glijden - alsof de ernst ervan niet helemaal tot hem doordringt. Alsof het moderne Japan, de derde economie ter wereld, thuisbasis van wereldmerken als Toyota, Honda en Sony, ongenaakbaar is.


Is het koelbloedigheid, naïviteit, gebrek aan kritische zin, postmoderne nonchalance? Akito lacht een beetje om zo'n vraag, en laat het antwoord schieten.


Ook elders in de stad zijn er nog inwoners die zich geen zorgen lijken te maken.Middelbare scholieren zitten met elkaar te kletsen en te lachen bij de McDonalds, lopen moeders met kinderwagens op straat en keuvelen bejaarden bij het tuinhekje met de buren.


Het komt misschien ook doordat de tv-beelden nog veelal gewijd zijn aan de door de tsunami verwoeste dorpen en stadjes aan de noordoostkust. Maar de tv biedt ook panels deskundigen die met schetsen en grafieken proberen uit te leggen wat er lekt en kraakt in de gedoemde centrales.


Op de Amerikaanse militaire bases rond Tokio groeit de onrust. De baai van Tokio is de thuishaven van de Zevende Vloot, en even buiten de stad ligt de grote luchtmachtbasis Yokota, voor de transportvliegtuigen van Pacific Airlift Command. Er wonen duizenden militairen met hun gezinnen.


De commandant van Yokota Airbase belegt dinsdag een bijeenkomst, die rechtstreeks door de radiozender van American Forces Network Tokyo wordt uitgezonden: 'Ik heb het me laten uitleggen door onze deskundigen. We zijn veilig hier. De Japanners doen wat ze kunnen om de problemen op te lossen, en wij zijn er om ze te steunen.'


Uit de zaal klinkt applaus - en er zijn bange vragen. 'Als we moeten evacueren, kunnen de huisdieren dan mee?' wil een vrouw weten. Goede vraag, reageert de commandant. 'Als het huisdier niet te groot is, kan het mee.'


En, wil een andere vrouwelijke militair weten, wat doet de commandant zelf als het echt fout gaat met die kerncentrales? 'Ik ben de laatste die hier weggaat', is het antwoord.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden