Tokio vreest ‘Griekse toestanden’

Ook de nieuwe Japanse regering van premier Naoto Kan wil de overheidstekorten aanpakken en de schulden terugbrengen, na bijna twintig jaar de economie te hebben gestimuleerd.

Van onze verslaggever Peter de Waard

Premier Kan, die vorige week werd benoemd, zei vrijdag in een toespraak in het parlement dat Japan ‘Griekse financiële toestanden’ riskeert als het zijn staatsschuld verder laat oplopen. Japan is de op twee na grootste economie ter wereld. Maar de economie stagneert al twintig jaar, na de uitbundige groei van de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig. De groei eindigde toen de enorme vastgoedzeepbel leegliep.

Sinds die tijd lukt het de regering nauwelijks de economie aan te zwengelen. Hoewel Japan nog steeds een machtige exportnatie is, kan het niet meer concurreren met nieuwe lagelonenlanden als China en Korea. Ook de hoge koers van de yen speelt een rol. Japan moet het vooral van technische innovatie hebben.

Japanners zijn zeer spaarzaam en niet gauw bereid tot consumptie, wat een economisch herstel bemoeilijkt. Een ander probleem is de enorme vergrijzing. De staatsschuld van Japan bedraagt nu meer dan 200 procent van het bbp: aanzienlijk hoger dan die van Griekenland. Premier Kan, de zesde premier in vier jaar, wil de schuld nu terugbrengen door onder meer de belastingen te verhogen.

Kan zei dat Japan niet meer kan doorgaan met een sterke afhankelijkheid van de uitgifte van staatsleningen. Hij trok daarbij een vergelijking met Griekenland. ‘Zoals we hebben kunnen zien met de financiële verwarring in de eurozone die is aangewakkerd door Griekenland, is er een risico dat de economie instort als we onze schuldenlast niet aanpakken en het vertrouwen van de financiële markten verliezen.’

Maar de situatie van Japan is anders dan van Griekenland, zeggen analisten. Het grootste deel van de staatsschuld is in Japanse handen (vooral pensioenfondsen), en deze beleggers worden gezien als investeerders voor de lange termijn, die niet snel zullen overstappen naar andere, lucratievere beleggingen. De Griekse schuld is vooral in buitenlandse handen.

‘Ik denk niet dat Japan eenzelfde financiële crisis als Griekenland zal meemaken’, zei Hiromichi Shirakawa, hoofd van het economisch bureau van Credit Suisse Japan vrijdag tegen persbureau AFP. Hij verwees daarbij naar het handelsoverschot en de investeringen die vanuit Japan in andere landen worden gedaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden