Toine Heijmans: Waarom brugwachters geen PvdA meer stemmen

'Alleen de SP en 50Plus nemen het voor ons op.'

De vijf brug- en sluiswachters.

Met vijf brug- en sluiswachters ben ik onderweg naar de politiek. Ooit waren mensen zoals zij in dienst van de provincie Noord-Holland, tot ook daar de neoliberale wind opstak. En hoe. Het kon allemaal zoveel efficiënter en goedkoper! Dus 'schaal 9 en hoger mocht blijven en wij moesten weg', vat Wim de Hay de situatie samen. 'Wij zijn geoutsourcet. Alles moet geoutsourcet.'

Sinds de outsourcing zijn de brugwachters overgeleverd aan de markt. Dat ging een paar jaar goed, maar de laatste aanbesteding drijft ze in de armen van beveiligingsbedrijf Trigion, dat geen enkele ervaring heeft met bruggen en sluizen. Maar wel lekker goedkoop is: het scheelt de provincie drie ton per jaar, zegt Daan Troost van vakbond Nautilus.

Hij heeft een arbeidsovereenkomst meegenomen: bij Trigion krijgen brugwachters een kwart minder salaris, geen toeslagen meer voor nacht- en weekendwerk en zijn ze 'verplicht' gehoor te geven aan de roep van de baas. En wie wil verhuizen graag eerst toestemming vragen. Aan een cao doen ze niet. En o ja, ze treden er in dienst als 'verkeersregelaar', dus dat ze bij nacht en ontij ook beschikbaar zijn voor dat soort werk.

Het zet hun levens op z'n kop en daarom komen de brugwachters verhaal halen tijdens een vergadering van Provinciale Staten. Dat heeft een inloophalfuur. En zo zit de praktijk met de armen over elkaar te kijken naar de politiek, in het prachtige zaaltje van het prachtige provinciehuis.

Het arbeidscontract van Trigion.

Salonsocialisten

'De baas heeft geen verplichtingen, jij wel', zegt Jolanda Wiersma, die sluizen in Den Helder bedient, de Kooysluis, Koopvaardersschutsluis, drukke verkeersaders. Jolanda komt van de zeevaart; met haar man had ze een coaster, nu werkt ze negen jaar in de brug- en sluisbediening. 'Zo gaat het overal, dit is het nieuwe werken.' Haar dochter Samantha is 22 en had een baantje in een callcenter, 'de baas bepaalt wanneer en iets anders kun je er dus niet naast doen'. Nu werkt ze in een supermarkt: idem. 'Daar gaan we dus met z'n allen heen.'

Ik hoef ze niet te vragen naar hun vertrouwen in de overheid. Ik vraag wat ze gaan stemmen. Niet langer PvdA.

'Alleen de SP en 50Plus nemen het voor ons op', zegt Paul Gort. 'De PvdA...'

'Die is niet meer voor ons soort mensen', zegt Jolanda.

De afgelopen tien jaar zaten PvdA en VVD in het provinciebestuur 'en dan krijg je dat kwartetten', zegt Rob van Es, 'dat uitruilen. Precies als in Den Haag.'

'Salonsocialisten', bast Wim.

Wims vader was vakbondman. 'Die vocht voor de oorlog al tegen bittere armoede, voor arbeidsvoorwaarden. En wat gebeurt er nu? Iedereen moet ondernemer zijn. Het is ieder voor zich geworden.' Zij, maar ook de thuiszorgmedewerkers. De pakketbezorgers. 'Allemaal.'

Vanwege z'n pensioengat bij de marine werkt Wim 24 uur in de week als brugwachter. Bij Trigion gaat hij van netto 1.252 euro naar 933. Er is geen alternatief. Jolanda gaat van 1.300 naar 980. 'De bezuiniging voor de provincie', zegt ze 'komt dus bij mij vandaan.' Ze mocht op sollicitatie, tegenover twee man sterk, 'die vonden het samen wel super, dat contract.' Dat een bedrijf zo werkt begrijpt ze wel, daar is alles geld. 'Het kwalijke is dat dit gestimuleerd wordt door de politiek.'

Als Daan drie minuten heeft ingesproken en de voorzitter het onderwerp wil afhameren, grijpen de statenleden van 50Plus en SP in. 'Op allerlei manieren proberen we als provincie de werkloosheid te bestrijden en dan krijg je dit.' Provinciebestuurder Cees Loggen (van de VVD) zegt dat het niet meer aan de provincie is, maar aan de marktpartijen, dus ja, 'we moeten oppassen niet te stappen in individuele trajecten met een mate van onvrede'. Outsourcen is outsourcen. 'Afschuiven', zegt Jolanda. 'Zo werkt het hè.'

De politiek.

Pleisters plakken

Nu kijken ze naar de PvdA. Daarvoor is statenlid Xander den Uyl present. 'De zoon van Joop', fluistert Wim hoopvol. Die vraagt naar een notitie over het outsourcebeleid. 'Hè, hè', zegt Jolanda als we weer buiten staan. 'De PvdA begint het te snappen.' Wim zegt: 'Tot nu toe waren ze heel laconiek.'

Later bel ik Xander den Uyl en vertel hem over de teleurstelling van de brugwachters. Dat hij de zoon is van Joop, 'daar kan ik niets aan doen', maar de kwestie ligt hem op de maag. 'Dit is heel onbevredigend voor de mensen. We hadden hier beter beleid op kunnen hebben.' Terugdraaien kan niet, zegt hij ook, alleen pleisters plakken. 'Lodewijk Asscher doet zijn uiterste best het doorschieten van de flexibilisering tegen te gaan.'

Bij de uitgang van het provinciehuis wenst een beveiliger de brugwachters succes. Ook de beveiliger is geoutsourcet - breek hem de bek niet open.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden