Profiel

Tofik Dibi, een opvallend lichtgewicht

Jong en activistisch. Ook opportunistisch en populistisch. Dat alles wordt gezegd in Den Haag over Tofik Dibi, kandidaat GroenLinks-leider. Een bedreiging voor Jolande Sap? Dat niet.

Tofik Dibi: 'In 2006 vonden mensen mij ook te onervaren voor de kieslijst voor de Tweede Kamer. Het is toen toch gelukt.' Beeld Martijn Beekman / de Volkskrant

Heeft Tofik Dibi (31) als een kamikazepiloot de duikvlucht naar zijn eigen politieke ondergang ingezet? Wie dat navraagt bij zijn collega's in de Tweede Kamerfractie van GroenLinks, krijgt wel die indruk.

Jazeker, ze vinden dat hij de kans moet hebben om Jolande Sap uit te dagen. Maar geen van hen is enthousiast over het idee dat hij de strijd zou winnen. Bijval krijgt hij niet.

Sterker: de fractie lijkt vastbesloten Dibi's kandidatuur dood te zwijgen. In de fractievergadering wordt er dinsdagochtend met geen woord over gesproken. Alsof er niets aan de hand is, gaat alle aandacht naar de afronding van het Lenteakkoord van de Kunduzcoalitie. Even later pareert Sap alle vragen over Dibi's offensief met een glimlach. 'Een dolk in mijn rug? Ha! Ik voel niets!'

Bij de fractie lijkt ook sprake van gêne over de procedure. Die is niet zo transparant en democratisch als bij andere partijen. Zelfs het CDA heeft GroenLinks 'links' ingehaald. De actie van Dibi legt dat bloot.

Geen twijfel
Dibi zelf kent intussen geen twijfel. Dinsdag, een paar uur voor zijn tweede gesprek met de sollicitatiecommissie die beslist over wie er lijsttrekkerskandidaten mogen zijn, sluit hij de mogelijkheid uit dat hij als kandidaat te licht wordt bevonden. 'Ondenkbaar. Als GroenLinks hebben we altijd een grote mond over keuzen kunnen maken. Ik ben kandidaat', zegt Tofik Dibi (31), 'Niet tegenover, maar naast Jolande Sap.'

Hij trekt de parallel met zijn entree in de politiek. 'In 2006 vonden mensen mij ook te onervaren voor de kieslijst voor de Tweede Kamer. Dat is toen toch gelukt en ik kwam in de Kamer. Zo gaat dat weer gebeuren.'

Na ruim vijf jaar in de fractie van GroenLinks stond hij na de val van het kabinet-Rutte plots op een tweesprong. Of de politiek uit en eindelijk zijn studie afmaken. Of de grote sprong voorwaarts en zich opwerpen als politiek leider, juist op het moment dat Jolande Sap na ruim een jaar net haar draai lijkt te vinden.

GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi in de gang bij de GroenLinks-fractiekamer. Beeld Martijn Beekman / de Volkskrant

Vriend en vijand op het Binnenhof zijn niet verbaasd dat Dibi de moeilijke weg kiest. Het is de actievoerder in hem die de kop op steekt. De non-conformist. Daarmee viel hij op in het Amsterdamse stadsdeel Bos en Lommer. Daar was hij actief in een bewonersorganisatie en een buurtcomité.

Met zijn activisme maakte Dibi in 2007 ook naam als Kamerlid. Na een actie op de Dam in Amsterdam werd hij gearresteerd. Daar had hij gestaan als Marokkaan van net 27, die met een poster van het fictieve sigarettenmerk Extremist ('Brengt u en de samenleving ernstige schade toe') tégen Wilders demonstreerde en vóór de vrijheid van meningsuiting. Hij belandde een dag in de cel. Het Kamerlid ook dat een anti-Wildersfilm aankondigde en in de pers fel uithaalde naar die 'gefrustreerde man', een 'racist die in zijn jeugd moet zijn gepest door kut-Marokkaantjes'.

Daarna baarde hij enig opzien door samen met Rita Verdonk - nadat zij uit de VVD was gezet - op te trekken in debatten over de jeugdzorg. Een onverwacht, onverdacht bondgenootschap. Het viel op omdat Kamerleden vaak volgens vaste stramienen opereren.

Opportunist
Het zijn óók acties waarmee Dibi in Den Haag faam opbouwde als opportunist en populist. Voor de duidelijkheid: dat zijn geen positieve kwalificaties. Zijn naaste collega's uit andere partijen zijn daar een stuk mededeelzamer over dan zijn partijgenoten. Mirjam Sterk (CDA) kent Dibi goed omdat ze een periode over dezelfde onderwerpen woordvoerder waren voor hun partij. Dibi schuwt het populisme niet, zegt zij. 'Zo kondigde hij ooit met veel tamtam een wetsvoorstel aan over media en educatie. Later gaf hij in een algemeen overleg toe dat het symboolwetgeving was. Daar hebben we nooit meer over gehoord.'

Ook VVD-Kamerlid Cora van Nieuwenhuizen participeert in de commissie Immigratie, Integratie en Asiel waarin Dibi furore maakt. Zij noemt hem Tofik Dibieus. 'Tofik hield een pleidooi dat we als Kamerleden in asielzaken niet via de media moesten ingaan op individuele gevallen. Vervolgens deed hij dat zelf wel rond de affaire-Mauro. In de Kamercommissie heeft hij daarna voorgesteld het initiatief te nemen over hoe we als Kamer omgaan met gevallen als Mauro. Nooit meer iets over gehoord. Dat vind ik dibieus.'

Ervaring als lijsttrekkerskandidaat heeft Martijn van Dam (PvdA), die ook in de commissie zit. Van Dam kijkt met bewondering naar Dibi en met verbazing naar diens partij. 'Je kunt ook trots zijn op een Kamerlid als Dibi. Hij weet hoe je een debat aanzwengelt, hoe je de vinger op de zere plek legt en hoe iets gaat leven. In plaats daarvan wordt nu de hele oude garde op hem losgelaten om hem af te branden.' Oud-Kamerleden Wijnand Duyvendak en Bas de Gaay Fortman bekritiseerden Dibi als ongeschikt voor het politiek leiderschap.

Van Dam: 'Eigenlijk durft GroenLinks dit proces van een lijsttrekkersverkiezing niet aan. Iedere partij heeft een valluik om gekken weg te houden bij lijsttrekkersverkiezingen. Maar dat kun van je van Tofik niet zeggen. Hij was misschien wel het opvallendste Kamerlid van GroenLinks dit jaar.'

Jojanneke Vanderveen, voorzitter van jongerenorganisatie Dwars, valt Van Dam bij. 'Tofik is een aansprekende politicus en Jolande Sap op haar manier ook. Ik hoop dat het positieve gevoel boven komt drijven. Zo'n verkiezing is gewoon mooi. De media maken er nu een karaktermoord van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden